Αρχική>Άρθρα>Αγωνίζομαι>Ιατρικά>Homo Floresiensis: Η ανακάλυψη ενός χαμένου κρίκου από την αλυσίδα της εξέλιξης του ανθρώπου


Homo Floresiensis: Η ανακάλυψη ενός χαμένου κρίκου από την αλυσίδα της εξέλιξης του ανθρώπου

Οι επιστήμονες ανακάλυψαν πρόσφατα σκελετούς από ένα είδος ανθρώπου που μοιάζει με τα περίφημα μυθικά Hobbit και αναπτυσσόταν σε μέγεθος όχι μεγαλύτερο από αυτό ενός 3χρονου παιδιού. Οι μικρόσωμοι αυτοί άνθρωποι, οι οποίοι είχαν κρανίο στο μέγεθος περίπου ενός γκρέϊπφρουτ, έζησαν μαζί με πυγμαίους ελέφαντες και «δράκους» του Κόμοντο σ ένα απομακρυσμένο νησί στην Ινδονησία περίπου πριν από 18.000 χρόνια. Η συγκλονιστική αυτή ανακάλυψη αυτή γεγονός πρώτου μεγέθους για την παλαιοανθρωπολογία- έρχεται να επιβεβαιώσει λαϊκούς θρύλους της περιοχής για μικρόσωμα πλάσματα που ζούσαν στα δάση του νησιού και να ενισχύσει την άποψη ότι οι θρύλοι αυτοί δεν κινούνται και τόσο πολύ στη σφαίρα της φαντασίας.

Αυστραλοί και Ινδονήσιοι ερευνητές ανακάλυψαν οστά από τους μικροσκοπικούς ανθρώπους σε μια σπηλιά στο Flores, ένα νησί ανατολικά του Μπαλί, στη μέση της απόστασης από την Ασία στην Αυστραλία. Οι επιστήμονες προσδιόρισαν ότι ο πρώτος σκελετός που ανακάλυψαν ανήκει σ ένα είδος ανθρώπου εντελώς νέο για την επιστήμη. Ονομάστηκε Homo Floresiensis, από το όνομα του νησιού στο οποίο βρέθηκε, ο μικροσκοπικός αυτός άνθρωπος πήρε και το παρατσούκλι “Hobbit” από τους εργάτες των ανασκαφών, χάριν των παραμυθένιων πλασμάτων του γνωστού μυθιστορήματος του Τολκίν «Ο Άρχοντας των Δαχτυλιδιών».

Ο αυθεντικός σκελετός, που ανήκε σ ένα θηλυκό του είδους, έχει ύψος μόλις ένα μέτρο, θα πρέπει να ζύγιζε 25 κιλά και σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των επιστημόνων ήταν περίπου 30 ετών όταν πέθανε πριν από 18.000 χρόνια. Ο σκελετός ανακαλύφθηκε στο σπήλαιο Liang Bua, στο ίδιο ιζηματικό στρώμα μ εκείνο στο οποίο ανακαλύφθηκαν νωρίτερα πέτρινα εργαλεία και οστά από νάνους ελέφαντες, γιγαντιαία τρωκτικά, Δράκους του Komodo, σαύρες που μπορούν να αναπτυχθούν μέχρι 3 μέτρα και οι οποίες ζουν στο νησί ακόμα και σήμερα. Στο ίδιο σπήλαιο βρέθηκαν μετά απ αυτό και μέρη από άλλους 6 σκελετούς που χρονολογούνται από 95.000 μέχρι 12.000 χρόνια. 

Ο Homo Floresiensis περιγράφεται σαν μία από τις πιο θεαματικές ανακαλύψεις της παλαιοανθρωπολογίας τα τελευταία 50 χρόνια και η πιο ακραία μορφή ανθρώπινου είδους που ανακαλύφθηκε ποτέ. Το είδος αυτό κατοικούσε στο νησί Flores πριν από 13.000 χρόνια, πράγμα που σημαίνει ότι πρέπει να ζούσε παράλληλα με τους σύγχρονους ανθρώπους, λένε οι επιστήμονες. «Το να ανακαλύψεις ότι περίπου πριν από 13.000 χρόνια, υπήρχε κι άλλο πλάσμα που περπατούσε στον πλανήτη μας όρθιο –αν και με μικρότερο εγκέφαλο- ταυτόχρονα με τους σύγχρονους ανθρώπους είναι τόσο συναρπαστικό όσο και απρόσμενο» δήλωσε ο Peter Brown, παλαιοανθρωπολόγος στο Πανεπιστήμιο της Νέας Αγγλίας στην Αυστραλία. Ο Brown είναι συγγραφέας της μελέτης που περιγράφει τα ευρήματα και η οποία παρουσιάστηκε στις 28 Οκτωβρίου στην έκδοση του επιστημονικού περιοδικού Nature. 

Η Επιτροπή της National Geographic Society για την Έρευνα και την Εξερεύνηση έχει χορηγήσει την έρευνα που σχετίζεται με την ανακάλυψη αυτή. Τα αποτελέσματα των ανασκαφών θα παρουσιαστούν με μεγάλη λεπτομέρεια σ ένα ντοκιμαντέρ που θα προβληθεί από το National Geographic Channel στις αρχές του επόμενου χρόνου. 

«Είναι εντελώς απρόσμενο» δήλωσε ο Chris Stringer, διευθυντής του προγράμματος της Ανθρώπινης Προέλευσης, στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Λονδίνου. «Το να έχουμε πρώιμους ανθρώπους στο απομονωμένο νησί Flores είναι εκπληκτικά σημαντικό. Το ότι μερικοί είναι μόνο ένα μέτρο ψηλοί με εγκέφαλο σε μέγεθος χιμπαντζή είναι ακόμα πιο αξιοσημείωτο. Το ότι βρίσκονταν εκεί για περισσότερο από 20.000 χρόνια και (ότι) οι σύγχρονοι άνθρωποι πρέπει να τους συνάντησαν, είναι απίστευτο».

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι οι μικροσκοπικοί άνθρωποι έζησαν στο Flores περίπου πριν από 95.000 χρόνια από σήμερα μέχρι πριν από 13.000 χρόνια. Οι επιστήμονες βασίζουν τη θεωρία τους σε απανθρακωμένα οστά και πέτρινα εργαλεία που βρέθηκαν πάνω στο νησί. Οι λεπίδες, οι αιχμές κι άλλα εργαλεία κοπής και τεμαχισμού, χρησιμοποιήθηκαν σε ξεχωριστές περιπτώσεις για να κυνηγήσουν μεγάλα ζώα. 

Καλλιτεχνική αναπαράσταση του (Hobbit) Homo Floresiensis (Courtesy of NGS)

Σ ένα συνοδευτικό σχόλιο στο Nature, οι Marta Mirazon Lahr και Robert Foley, και οι δύο από το Κέντρο Μελετών της Ανθρώπινης Εξέλιξης στο Πανεπιστήμιο του Cambridge στην Αγγλία, περιγράφουν τον Homo Floresiensis σαν την αλλαγή στην κατανόησή μας σχετικά με την ανθρώπινη εξελικτική γεωγραφία, βιολογία και κουλτούρα. Η ανακάλυψη δείχνει ότι το γένος Homo είναι περισσότερο ευέλικτο στη δυνατότητά του να προσαρμόζεται απ ότι νομιζόταν παλιότερα. (Το γένος Homo περιλαμβάνει επίσης τους σύγχρονους ανθρώπους, τον Homo Habilis, Homo Erectus και Homo Neadertalis –όλοι τους χαρακτηρίζονται από μεγάλη κρανιακή χωρητικότητα, όρθια στάση, παλάμες που έρχονται σε αντίθετη στάση μεταξύ τους και δυνατότητα κατασκευής εργαλείων). 

«Ο Homo Floresiensis έρχεται να προστεθεί σε μια μικρή λίστα από άλλα ανθρώπινα είδη που έζησαν την ίδια εποχή με τους σύγχρονους ανθρώπους. Νομίζω ότι οι άνθρωποι θα εκπλαγούν όταν μάθουν ότι όχι πολύ καιρό πριν δεν ήμασταν μόνοι» είπε ο Brown.

Παρά το μικρότερο μέγεθος του σώματός τους, το μικρότερο εγκέφαλο και το μίγμα των πρωτόγονων και εξελιγμένων ανατομικών χαρακτηριστικών τους, το νέο είδος εντάσσεται χωρίς καμιά αμφισβήτηση στο γένος Homo. Οι ερευνητές κάνουν υποθέσεις για το αν η “Hobbit” και οι όμοιοί της εξελίχθηκαν από τους φυσιολογικού μεγέθους Homo Erectus, οι οποίοι έφτασαν στο νησί περίπου πριν από 840.000 χρόνια. 

«Από άποψη φυσιολογίας είχαν το μέγεθος περίπου ενός 3χρονου παιδιού Homo Sapiens [σύγχρονου ανθρώπου], αλλά με μέγεθος εγκεφάλου μόλις στο ένα τρίτο», είπε ο Richard Roberts, ένας γεωχρονολόγος στο Πανεπιστήμιο Wollongong της Αυστραλίας, και ένας από τους συγγραφείς του επιστημονικού άρθρου. «Είχαν ελαφρά μακρύτερα χέρια από εμάς. Περισσότερο καταφανώς είχαν πιο πεταχτά και εξογκωμένα φρύδια από εμάς, ένα μέτωπο με κλίση και καθόλου σαγόνι».

«Ενώ δεν έμοιαζαν με τους σύγχρονους ανθρώπους, μερικές από τις συνήθειές τους ήταν εκπληκτικά ανθρώπινες» είπε ο Brown. Οι άνθρωποι του Flores χρησιμοποίησαν φωτιά και εστία και μαγείρεμα στεγόδοντα, ενός πρωτόγονου ελέφαντα-νάνου που ανακαλύφθηκε στο νησί. Παρότι μικρός, ο στεγόδοντας πρέπει να ζύγιζε περίπου 1.000 κιλά και αποτελούσε μια σημαντική πρόκληση για έναν κυνηγό με ύψος τρίχρονου παιδιού. Το κυνήγι θα πρέπει να απαιτούσε κοινή συνεννόηση και σχεδιασμό, λένε οι ερευνητές. Σχεδόν όλα τα κόκαλα του στεγόδοντα που σχετίζονται με τα ανθρώπινα χειροτεχνήματα προέρχονται από νεαρά ζώα, αποδεικνύοντας ότι οι μικροσκοπικοί άνθρωποι κυνηγούσαν επιλεκτικά τους μικρότερους στεγόδοντες. Το διαιτολόγιο των Ανθρώπων του Flores περιλάμβανε επίσης ψάρια, βατράχους, φίδια, χελώνες, πουλιά και τρωκτικά. 

«Οι Hobbit δεν αποτελούσαν φαντασία κάποιου» είπε ο Roberts. «Επιβίωσαν παράλληλα με μας [Homo sapiens] για τουλάχιστον 30.000 χρόνια, και δεν έχουμε και τη φήμη (ως είδος) ότι είμαστε φιλικοί οικο-σύντροφοι. Και οι Hobbit κατάφεραν μερικά σπουδαία πράγματα –κατασκευάζοντας επιτηδευμένα πέτρινα εργαλεία, κυνηγώντας πυγμαίους ελέφαντες και διασχίζοντας τουλάχιστον δύο υδάτινα φράγματα κατάφεραν να φτάσουν στο Flores από την ηπειρωτική Ασία – με έναν εγκέφαλο μόλις το ένα τρίτο από τον δικό μας. Δεδομένου ότι οι Homo Floresiensis είναι το μικρότερο είδος ανθρώπου που ανακαλύφθηκε ποτέ, υπερνικούν κάθε άλλο από τα ανθρώπινα είδη σε διανοητικό επίπεδο, κιλό προς κιλό».

Δεν υπάρχουν ενδείξεις για άφιξη των σύγχρονων ανθρώπων στο Flores νωρίτερα από 11.000 χρόνια πριν, κι έτσι είναι άγνωστο αν οι Hobbit αναμείχθηκαν μαζί τους. Οι ερευνητές ανακάλυψαν υπολείμματα Hobbit και στεγόδοντων μόνο κάτω από το ηφαιστειακό στρώμα στάχτης των 12.000 χρόνων. Υπολείμματα σύγχρονων ανθρώπων ανακαλύφθηκαν μόνο πάνω απ αυτό το στρώμα. Ακόμα, οι φήμες και οι μύθοι για μικροσκοπικά πλάσματα τριγυρίζουν το απομονωμένο νησί για αιώνες. Και είναι βέβαια πιθανό να αλληλεπιδρούν με τους σύγχρονους ανθρώπους, σύμφωνα με τους ερευνητές. Είναι πολύ πιθανό επίσης ότι οι τοπικοί μύθοι για τους Ebu Gogo, τους μικρόσωμους ανθρώπους, έχουν να κάνουν με τον Homo Floresiensis. Οι τελευταίες μαρτυρίες μάλιστα σχετικά μ αυτούς χρονολογούνται μόλις 100 χρόνια πριν! Ο Dr Henry Gee, από την εκδοτική ομάδα του περιοδικού Nature, δήλωσε ότι είναι αδύνατο να είμαστε βέβαιοι ότι ένα τέτοιο πλάσμα εξαφανίστηκε ολότελα στο μακρινό παρελθόν ή μπορεί να επιβίωσε μέχρι πρόσφατα.

«Κοιταγμένο από μια γεωγραφική προοπτική της περιοχής, έχουμε βεβαιωμένα την παρουσία σύγχρονων ανθρώπων στην Αυστραλία από τουλάχιστον 40.000 χρόνια πριν και στο Μπόρνεο από 43.000 χρόνια» είπε ο Roberts. «Έτσι λοιπόν υπήρχε χρονική επικάλυψη ανάμεσα στους Hobbit και σε μας τουλάχιστον 40.000 χρόνια πριν μέχρι 18.000 χρόνια πριν –τουλάχιστον 20.000 χρόνια δηλαδή. Ποια ήταν η φύση της αλληλεπίδρασης αυτής? Δεν έχουμε απολύτως καμιά ιδέα γι αυτό. Χρειαζόμαστε περισσότερες τοποθεσίες και χρειαζόμαστε περισσότερες απτές αποδείξεις, αυτή είναι και η επόμενη φάση της έρευνάς μας».

Οι ερευνητές είναι επίσης ανυπόμονοι να ερευνήσουν πώς και γιατί οι Hobbit έφτασαν να γίνουν τόσο μικροί. Όταν οι επιστήμονες ανακάλυψαν τα υπολείμματα του Hobbit, νόμισαν ότι ήταν ένας σκελετός παιδιού. Δεν υπήρχε καταγραφή για ενήλικες ανθρώπους που να είναι τόσο μικροί. Οι σύγχρονοι Πυγμαίοι είναι σημαντικά ψηλότεροι, έχοντας ύψος 1,4 – 1,5 μέτρα. «Ο Homo Floresiensis παρουσιάζει ένα πρόβλημα που διεγείρει τη φαντασία στην εξελικτική βιολογία» είπε ο Brown. Η πιο πιθανή εξήγηση είναι ότι μετά από χιλιάδες χρόνια, το είδος έγινε μικρότερο εξαιτίας περιβαλλοντικών συνθηκών που ευνοούσαν μικρότερο μέγεθος σώματος. Η διαδικασία συρρίκνωσης των θηλαστικών στα νησιά είναι γνωστή και συναντάται σε όλο τον κόσμο. Τα νησιά συνήθως παρέχουν περιορισμένη ποσότητα τροφής, όπως επίσης και ελάχιστα είδη αγωνίζονται μεταξύ τους για να καταλάβουν την ίδια θέση στο περιβάλλον. Η επιβίωση βασίζεται στην ελαχιστοποίηση των ημερήσιων ενεργειακών αναγκών. Από την άλλη πλευρά, η ύπαρξη πλούσιας τροφής σε έναν απομονωμένο τόπο μπορεί να οδηγήσει τα είδη και σε γιγαντισμό και ίσως σ αυτό να βασίζεται και ο «μύθος» του Γέτι στα Ιμαλάια.

Όμως δεν υπάρχουν απόλυτες αποδείξεις για το τι πραγματικά συνέβη σ αυτόν το μικρόσωμο άνθρωπο. «Ενώ υπάρχουν πέτρινα εργαλεία που να χρονολογούνται στα 840.000 χρόνια, δεν βρέθηκαν ποτέ απολιθώματα μεγαλόσωμων προγόνων στο Flores» είπε ο Brown. «Υπάρχει κάποια πιθανότητα (ο Homo Floresiensis) να έφτασε μικρόσωμος στο νησί».

Σχετικά με τον επιστημονικό αντίκτυπο του Homo Floresiensis, ο Dr Gee του Nature είπε: «Αυτό έχει σοκαριστικές επιπτώσεις. Αποτελεί θεμελιώδη άποψη για τις θρησκευτικές και επιστημονικές ιδέας της ανθρωπότητας ότι οι άνθρωποι είναι ένα μοναδικό είδος. Αυτό το είδος (Flo) μας δείχνει ότι για το πολύ τελευταίο τμήμα των τελευταίων 7 εκατομμυρίων ετών υπήρχαν περισσότερο από ένα είδη ανθρώπου που ζούσαν ταυτόχρονα. Ουσιαστικά δεν υπήρχε χρόνος όταν είμαστε το μοναδικό είδος». 

«Δεν θα μπορούσα να έχω προβλέψει τέτοια ανακάλυψη για ένα εκατομμύριο χρόνια» είπε ο Stringer, του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας του Λονδίνου. «Αυτό το εύρημα μας δείχνει πόσα έχουμε να μάθουμε ακόμα για την ανθρώπινη εξέλιξη, ειδικά στην Νοτιανατολική Ασία». 


- Διαβάστε το μεγάλο αφιέρωμα του περιοδικού Nature στην ανακάλυψη του Homo Floresiensis

Το άρθρο του Α-Ζ βασίζεται κυρίως σε άρθρο της Hillary Mayell από το National Geographic

Λάζαρος Ρήγος

Γεννήθηκε στην Τήνο το 1961 και ζει στο Λιτόχωρο του Ολύμπου από το 2008. Ίδρυσε το Adventure Zone το 2001, μετά από σκέψεις για δημιουργία ενός ελληνικού portal για τα σπορ περιπέτειας. Δημιούργησε αγώνες ορεινού τρεξίματος, όπως Olympus Marathon (2004), Virgin Forest Trail (2007), Χειμωνιάτικος Ενιπέας (2006), Rodopi Ultra Trail (2009), Olympus Mythical Trail (2012). Στο ενεργητικό του αρκετές συμμετοχές σε αγώνες, όπως και μικρές αποστολές ultra διασχίσεων στην Ελλάδα και το εξωτερικό

Website: www.advendure.com

Προσθήκη νέου σχολίου


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΧΟΛΙΑ

  • Lakes Sky Ultra 2017: Τρέχοντας στον Ουρανό!

    Δημήτριος Ζαφειρόπουλος, 12/08/2017 19:15
    Eυχαριστώ για τις διευκρινίσεις Δημήτρη...Ορθά εσείς το αναρτήσατε στην κατηγορία extreme. Δηλ. με λίγα λόγια για την διοργάνωση Lakes Sky Ultra "είσαι ό,τι δηλώσεις"...Aφο ύ αυτοπροσδιορίζε σαι Sky Running, ε τότε είσαι Sky Running...Για μένα ο συγ ...

    Ολόκληρο...

     
  • Zagori Mountain Running 2017: Παιχνίδι των αισθήσ ...

    Βασίλης Τζουμάκας, 10/08/2017 08:43
    Καταρχάς, ως μέλος της Οργανωτικής Επιτροπής, θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για τα σχόλιά σας σχετικά με τον αγώνα, μιας και για εμάς κάθε άποψη και πρόταση είναι σεβαστή και ευπρόσδεκτη για περαιτέρω βελτίωση. Όσον αφορά στην 1η πρότασή σας, το 2012 ...

    Ολόκληρο...

     
  • Δοκιμή Συμπιεστικών Μηρού & Γάμπας CompresSport!

    Μανουσος, 09/08/2017 13:17
    Κάνει να το φοράω όταν κοιμάμαι ή όχι ?? Έχω αυτό για το γαστροκνημιο
     
  • HMDS 2017: Τέσσερις μέρες στην έρημο – Ένα οδοιπο ...

    Stergia Sk, 08/08/2017 04:56
    Μπράβο σου! Πολύ ωραίο άρθρο. Με το χιούμορ σου προσγείωσες πολλούς αλλά υπερασπίστηκες και πολλούς. Πάντα κάποιος έχει να σχολιάσει κάτι για να αναδειχθεί στον διπλανό του. Μπορεί όντως να έκανε χιούμορ και να ήθελε να σε πειράξει εφόσον δε το είπε ...

    Ολόκληρο...

     
  • Hoka Speedgoat: Παρουσίαση και Δοκιμή!

    otithes@gmail.com, 04/08/2017 10:59
    απλά ακατάλληλο και λίγο βάρκα για τα πετρώδη τερέν της Ελλάδας... η σόλα καταστράφηκε μετά από περίπου 200 χιλιόμετρα συνολικής προπόνησης-αγών ων

FOLLOW US

Facebook Twitter YouTube RSS Flickr

FORUM

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Fatzeto Race 2017 – Ανάσα δροσιάς!

Fatzeto Race 2017 – Ανάσα δροσιάς!

Λίγο πριν μπω στο αυτοκίνητο, να ξεκινήσω για Ανήλιο, ακούω το γείτονα μου που βρίσκεται έξω στο δρόμο και συνομιλεί με κάποιον. Το πορτ-παγκάζ του έχει γεμίσει με κάθε λ...

Advendure © 2001-2013

Είσοδος or Εγγραφή

Εγγραφή

User Registration