Ψυχολογία Διαχείρισης του Πόνου σε Υπερμαραθώνιους Βουνού Κύριο

Από 06 Νοε 2011

Το άρθρο επιχειρεί μια προσέγγιση στις διάφορες θεωρίες και απόψεις που προσπαθούν να προσεγγίσουν την ψυχολογία του αθλητή που τρέχει εναν υπερμαραθώνιο βουνού, υπερνικώντας τον πόνο και τις κακουχίες που αναπόφευκτα παρουσιάζονται σε μια τέτοια σκληρή δοκιμασία και τελικά φτάνει στην λύτρωση του τερματισμού και στην μέγιστη ικανοποίηση που προσφέρει η υπέρβαση μιας τέτοιας δοκιμασίας.

"Δεν υπάρχει τρόπος να αποφύγεις να ξοδέψεις μέσα στον πόνο και την κακουχία το μεγαλύτερο μέρος ενός υπερμαραθώνιου βουνού". Γνωστό το ρητό στην κοινότητα των αθλητών που τρέχουν υπερμαραθώνιους στο βουνό, ιδιαίτερα όσο αφορά τις απαιτητικές κούρσες 100 μιλίων που αποτελούν και την μέγιστη πρόκληση. Θα επιχειρήσω μια προσέγγιση στις διάφορες θεωρίες και απόψεις που προσπαθούν να προσεγγίσουν την ψυχολογία του αθλητή που αφού τερματίσει τον μεγάλο αγώνα, ενώ έχει περάσει από τον πόνο, την κακουχία και την αϋπνία και “στοιχηματίζει ότι δεν θα το ξανακάνει”, μόλις περάσει την γραμμή τερματισμού και πνιγεί στις αγκαλιές φίλων και συναθλητών δακρύζοντας ψάχνει να δει πότε είναι η ημερομηνία του επόμενου μεγάλου αγώνα “σταθμού”. Ο αθλητής κατά την διάρκεια ενός υπερμαραθώνιου βουνού περνάει ένα ψυχολογικό roller-coaster, Δεν υπάρχει τρόπος να αποφύγεις να ξοδέψεις μέσα στον πόνο και την κακουχία το μεγαλύτερο μέρος ενός υπερμαραθώνιου βουνούμε την έννοια ότι περνάει από κάποια σωματικά και ψυχολογικά χαμηλά σημεία τα οποία ακολουθούνται (μερικές φορές σχεδόν άμεσα χρονικά) από σημεία μεγάλης ευφορίας! Για πολλούς αθλητές, η κούρσα τελειώνει έχοντας κάνει μια απόλυτη υπέρβαση, ξεπερνώντας πολύ δύσκολες καταστάσεις όπως η υποθερμία, η υπογλυκαιμία, μυϊκοί πόνοι η ακόμη σωματικοί τραυματισμοί και τεράστια κόπωση. Αμέσως μετά, αντίθετα με ότι λογικά έπρεπε να συμβεί, έκπληκτοι όλοι τους ακούνε να μιλάνε για την ωραιότερη και πιο συναισθηματικά φορτισμένη στιγμή της αθλητικής ζωής τους. Αυτό είναι ένα χαρακτηριστικό που δεν συναντάται στην συντριπτική πλειοψηφία των άλλων αθλημάτων ή χόμπι και καθιστά τον υπερμαραθώνιο βουνού ένα ξεχωριστό άθλημα. Προκύπτει λοιπόν άμεσα ένα πολύ ενδιαφέρον ερώτημα. Η εσωτερική αυτή δύναμη που ωθεί τον αθλητή να ξεπερνά τον πόνο και την κακουχία προκύπτει μέσα από την σκληρή προπόνηση και την ψυχολογική προετοιμασία ή σημαίνει ότι οι ultra-runners είναι αθλητές που ήδη κατέχουν την ιδιότητα της μεγάλης αντοχής στον πόνο και την κακουχία και άρα επιλέγουν το άθλημα του υπερμαραθωνίου μιας και τους ταιριάζει; 

Η νύχτα φέρνει αυπνία και πολλές φορές χαμηλές θερμοκρασίες που δοκιμάζουν τις αντοχές του αθλητή. Μια θεωρία υποστηρίζει ότι κάθε ανθρώπινη απόφαση σχετικά με την συμμετοχή σε μια διαδικασία που έχει πόνο και κακουχία (στην περίπτωση μας ένας 100 miler για παράδειγμα) στηρίζεται στο ποιος “πόνος” είναι τελικά μεγαλύτερος. Αυτός που νιώθεις κατά την διάρκεια του αγώνα, ή αυτός που βιώνεις αν δεν συμμετέχεις σε αυτόν; Υπάρχει βάση σε αυτήν την θεωρία αν αναλογιστούμε ότι όλοι εμείς που τρέχουμε καθημερινά πολλά χιλιόμετρα, νιώθουμε μεγάλο ψυχολογικό “πόνο” αν δεν μπορούμε να φορτώσουμε χιλιόμετρα κάποια περίοδο λόγω τραυματισμού ή άλλων προτεραιοτήτων στην ζωή μας. Μήπως ο πραγματικός “πόνος” για τον δραστήριο υπερμαραθωνοδρόμο υφίσταται στην ζώνη του μη-πόνου και της ήρεμης ζωής (comfort zone); Υπάρχει λοιπόν μια βάση στην εξερεύνηση του προηγούμενου ερωτήματος σχετικά με τους αθλητές που είναι φανατικοί με το άθλημα. Σε γενικές γραμμές οι απόψεις συγκλίνουν ότι οι άνθρωποι που αγαπάνε τους υπερμαραθώνιους έχουν καλύτερη του μέσου όρου αντοχή στον πόνο και την κακουχία. Με την εμπειρία των χρόνων ενασχόλησης και τα χιλιόμετρα που φορτώνουν στα πόδια ενισχύουν ακόμη περισσότερο την ικανότητα τους αυτή. Αν μάλιστα τερματίσουν μερικές μεγάλες κούρσες με επιτυχία, βλέπουν και διαφορετικά τον “πόνο” προβλημάτων της καθημερινής ζωής, γεγονός που είναι μεγάλο κέρδος έτσι και αλλιώς. Δεν πρέπει να αγνοηθεί βέβαια και μια βαθύτερη έννοια στο “υποφέρω” και “πονάω” που έχει να κάνει με την βίωση εκπληκτικών συναισθημάτων που όμως για να προκύψουν πρέπει ο αθλητής να περάσει από τα “χαμηλά” σωματικά και ψυχολογικά σημεία ώστε να ανέβει στα “ψηλά”. Η αναζήτηση του μεγάλου βιώματος περνάει μόνο μέσα από διαδικασίες δύσκολες, που μας φέρνουν αντιμέτωπους με τον φόβο και την αγωνία, τα οποία όταν ξεπεράσουμε μπορούμε να οδηγηθούμε σε εκπληκτικούς δρόμους συναισθημάτων και βιωμάτων. Ο πόνος είναι σίγουρα μια μίζερη και δύσκολη εμπειρία, αλλά πάντα το μυαλό είναι ανώτερο και μπορεί να μας οδηγήσει σε ψυχολογικές περιοχές που ο πόνος ελαχιστοποιείται και προσπερνιέται εύκολα. Η δίψα να μας φαίνεται μια απλή κακουχία, η αδυσώπητη ανηφόρα στο τέλος του αγώνα να μας φαίνεται πιο γλυκιά, η νύστα και η ατονία να μην μας καταβάλλουν. Η υπερνίκηση του φόβου μας είναι το κλειδί. 

Η χαρά του τερματισμού ανάμεσα σε φίλους, μετά την υπέρβαση του πόνου και της κακουχίας, αποτελεί ενα πολύ έντονο συγκινησιακό γεγονός που αλλάζει την θεωρηση του αθλητή για την ίδια την ζωή Όπως και στην ζωή υπάρχουν δυο κατηγορίες διαχείρισης του φόβου που φέρνει ο πόνος. Υπάρχουν άνθρωποι που με τον παραμικρό πόνο σκέφτονται το χειρότερο και άρα ο πόνος τους καταβάλλει ψυχολογικά σε μεγάλο βαθμό και καταρρέουν και υπάρχουν και αυτοί που δεν τον υπολογίζουν παραπάνω από ότι του αναλογεί παρά μόνο αν η κατάσταση γίνει σοβαρή και αποδειχτεί ότι όντως υπάρχει παθολογική αιτία. Στον υπερμαραθώνιο αντίστοιχα, κάποιος συναντά κυρίως αθλητές με ψυχολογία όπως αυτή της δεύτερης περίπτωσης. Ότι πρόβλημα προκύψει πιθανότατα δεν είναι σημαντικό, μέχρι να αποδειχτεί το αντίθετο. Ο πόνος και ο φόβος δεν είναι απαραίτητα συνδεόμενα χαρακτηριστικά για αυτούς. Μέσα από τους αγώνες ultra αποκτούν μεγάλη εμπειρία σχετικά με το να ξεχωρίζουν τον πόνο που θέλει όντως ιδιαίτερη διαχείριση. Μαθαίνουν ποιοι πόνοι θέλουν ξεκούραση και εγκατάλειψη της προσπάθειας και ποιοι αποτελούν μόνο μια δυσκολία που ξεπερνιέται τελικά χωρίς διακοπή. Να λοιπόν ένα μεγάλο κέρδος που προκύπτει από το τρέξιμο σε τέτοιους μεγέθους και δυσκολίας αγώνες. Υπάρχουν βέβαια και πιο extreme απόψεις, όπως αυτή του πολύ μεγάλου ultra-trailer και επιστήμονα Ηλεκτρολόγου Μηχανικού (με Ph.D από το Los Alamos National Laboratory στο οποίο συνεχίζει να εργάζεται) Blake Wood, ο οποίος συνδέει άμεσα τους πόνους κάποιου αγώνα 100 μιλίων με τους πόνους της γέννας! Ναι, πολύ καλά διαβάσετε. O Blake, δεν είναι τυχαίος υπερμαραθωνοδρόμος. Έχει τρέξει δεκάδες αγώνες 100 μιλίων στην Αμερική, συμπεριλαμβανομένου του Hardrock 100 miler (4 φορές) αλλά το μεγάλο του επίτευγμα είναι οι 3 τερματισμοί του απίθανου και τρομερά δύσκολου Barkley 100 miler! Είναι ο άνθρωπος που έχει πει ότι αθροιστικά η μιζέρια που έχει νιώσει μέχρι τώρα στην ζωή του από τους τόσους αγώνες 100 μιλίων, δεν αποτελεί παρά το 1% της αντίστοιχης που έχει νιώσει η σύζυγος του στις τρείς γέννες της… Ό Blake λοιπόν έχει δημοσιεύσει μια εργασία (UltraRunning Magazine)με τίτλο Childbirth Envy: Why Men Run Ultras, στο οποίο ούτε λίγο ούτε πολύ υποστηρίζει ότι ο λόγος που οι περισσότεροι αθλητές που τρέχουν ultra-trails είναι άντρες είναι ότι υποσυνείδητα υποφέρουν από την “ζήλεια” της γέννας και μέσω του πόνου ενός υπερμαραθωνίου βουνού προσπαθούν να αναπαραστήσουν τον “απόλυτο” πόνο της φύσης που έχει η γυναίκα στην γέννα της! Απίθανο δεν είναι; Η δημοσίευση βρίσκεται στην διεύθυνση http://microserf.lanl.gov/bpw/ChildbirthEnvy.pdf και περιλαμβάνει μερικά πολύ δυνατά επιχειρήματα, έτσι ώστε να μην βγαίνει εύκολα το συμπέρασμα αν αστειεύεται ή όχι. Η αλήθεια είναι ότι προσωπικά δεν μου έχει περάσει κάτι τέτοιο από το μυαλό ως τώρα, αλλά εγώ δεν έχω κάνει το Barkley! Συζήτηση λοιπόν. Εσείς γιατί δοκιμάζεστε σε αγώνες ultra; Ας εξετάσουμε λίγο τα εσωτερικά μας κίνητρα και τις δυνάμεις που μας ωθούν να προσπερνάμε τον πόνο και την κακουχία. Είναι κάτι πιο πολύπλοκο ως εσωτερική διαδικασία όπως οι διάφορες θεωρίες προτείνουν ή απλά τρέχουμε ultra… επειδή υπάρχουν και μπορούμε;

Με αγωνιστικούς χαιρετισμούς, Δημήτρης Τρουπής

Δημήτρης Τρουπής

Κατάγεται από το Ξυλόκαστρο Κορινθίας και ζει μόνιμα στην Πάτρα. Συμμετείχε στην συντακτική ομάδα του Adventure Zone από το 2009, ενώ μαζί με τον Τάκη Τσογκαράκη ίδρυσαν και "τρέχουν" το Advendure.  Το τρέξιμο στα μονοπάτια των βουνών και η μεταφορά εικόνων και συναισθημάτων μέσα από τα άρθρα του αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής του. Παθιάζεται με τους αγώνες ορεινού τρεξίματος, υπεραντοχής και  περιπέτειας. Έχει πολλές συμμετοχές και διακρίσεις σε αγώνες ορεινού τρεξίματος όλων των αποστάσεων, με έμφαση στους αγώνες ultra trail.  Θεωρεί ότι το τρέξιμο και η πεζοπορία στη φύση είναι μια εσωτερική ανάγκη του ανθρώπου, μας φέρνει πιο κοντά σε αυτήν και μας κάνει να αγαπήσουμε περισσότερο το περιβάλλον.

www.advendure.com

ΕΠΟΜΕΝΟΙ ΑΓΩΝΕΣ

Latest Tweets

Ξεκινάει το "Nisos Crete - Lizard Ultra Tour 2020', το νέο εγχείρημα του Δ. Δημητρίου: https://t.co/ynOpCAhVPT https://t.co/FHVVVhRPfv
Feline SL: Σταθερότητα, προστασία και εξαιρετική πρόσφυση από την @DYNAFIT_SpeedUp, αναλυτικό review από το… https://t.co/1kmBj5jjur
Η ζωή των “ultra”, ένα άρθρο του Εμμανουήλ Κωνσταντουλάκη στο @Advendure_Net για την καθημερινή ζωή των ανώνυμων υπ… https://t.co/RGIrQLB9iN
Follow Advendure on Twitter

Post Gallery

Ξεκινάει το Nisos Crete - Lizard Ultra Tour 2020, το νέο εγχείρημα του Δ. Δημητρίου!

Salomon Supercross, ένα άξιο μέλος της "Cross" οικογένειας

Διάσχιση της Ορεινής Ελλάδας ενάντια στην αιολική καταστροφή των ελληνικών βουνών!

Μια μέτρια μέρα ...

Feline SL: Σταθερότητα, προστασία και εξαιρετική πρόσφυση από την Dynafit!

Η Γη δεν ανήκει σε κανέναν - Save Greek Mountains! (video)!

Η ζωή των “ultra”...

Accept the Challenge: Ορειβατικό & Αναρριχητικό διήμερο στην Άνδρο!

Κατασκηνωτικός εξοπλισμός POLO

Συσκευές θερμικής απεικόνισης PULSAR AXION XM30S, KEY XM22 και ΧΜ30!

Αντίσκηνο Salewa Litetrek Pro II - Εντυπώσεις από νύχτες εκεί έξω !

Μοναχική διάσχιση του 370 χιλιομέτρων "Epirus Trail" ο Π. Παναρίτης!