Expedition Arktika: Ο Gilles Elkaim στέλνει τα νέα του απ την αρκτική Σιβηρία

By 10 Σεπ 2002
Khatanga, Χερσόνησος Taimir (72B, 102.28A). 20 Απριλίου 2002, 485η μέρα, 6462km απ το Βόρειο Ακρωτήριο.

… Βρισκόμαστε στον ποταμό Kheta, ένα μακρύ ποτάμι στην τάϊγκα, που θα με οδηγήσει στο Khatanga και στη Θάλασσα Laptev, περίπου 1.000 χιλιόμετρα από εδώ. Η Σιβηρία είναι δυσανάλογα μεγάλη, ειδικά όταν η πορεία κάποιου γίνεται με τους ρυθμούς των νομάδων.

… 30 χιλιόμετρα αφού είχα φύγει απ το Volochanka, φτάσαμε με τα σκυλιά στην καλύβα (isba) Baradina, το μοναδικό στη διαδρομή μου που είναι κατοικημένο. Τα ίχνη που υπάρχουν τριγύρω απ την καλύβα, μαρτυρούν ότι εδώ μένει κάποιος άνθρωπος μόνος του και ότι συνήθως μετακινείται με τα σκι. Ένας λαγός και μερικές πέρδικες κρέμονται μέσα στο δωμάτιο του παλιού σπιτιού. Λίγα κούτσουρα έχουν σχεδόν καεί στη σόμπα. Πίνω ένα φλιτζάνι καυτό τσάι περιμένοντάς τον να επιστρέψει. Ο γέρος που ζει εδώ περπατάει κουτσαίνοντας, όμως αυτό δεν τον εμποδίζει να «αλωνίζει» το δάσος, ψάχνοντας για το κυνήγι του. Ζει εδώ όλο το χρόνο.

Μ αρέσει η έκφρασή του, είναι η έκφραση του ανθρώπου της φύσης. Πόσων χρονών μπορεί να είναι ο γερό-Dolgane; 60, 70, μπορεί και παραπάνω. Βλέποντάς τον απ τα 42 μου, μπορώ να πω ότι έχω μπροστά μου πολλές ακόμα καλές μέρες. Θα θελα να περάσω το βράδυ παρέα του αλλά ο καιρός και η καλή κατάσταση των σκύλων μου με προτρέπουν να συνεχίσω. Μου προτείνει να κόψω δρόμο για να πάω πίσω στο ποτάμι αλλά εγώ προτιμώ να πάρω τον απότομο ανήφορο που θα με οδηγήσει εκεί. Για περίπου 20 χιλιόμετρα ακολουθούμε τα ίχνη των κυνηγών, που έσυραν εδώ δυο ελάφια.

… Όσο ακολουθούμε την κοίτη του ποταμού, τόσο πυκνότερο γίνεται το δάσος, οι πλαγιές πιο απότομες και το χιόνι πιο παχύ. Τα προβλήματά μου μόλις αρχίζουν. Το επόμενο χωριό, το Katirik, βρίσκεται 250km μακριά και δεν υπάρχουν μονοπάτια. Τα αμερικάνικα χιονοπέδιλά μου, μου δημιουργούν ένα σωρό προβλήματα. Κάθε μέρα πρέπει να αντικαθιστώ τους συνδετικούς ιμάντες που κόβονται, με μια λεπτή τριχιά. Πόσο λυπάμαι που δεν διάλεξα στην αρχή, τα παραδοσιακά καναδέζικά μου χιονοπέδιλα, που είναι φτιαγμένα από δέρμα ελαφιού, εδώ όμως καταμεσίς του ποταμού Kheta δεν ωφελεί σε τίποτα η λύπη.

… Σε αντίθεση με τους «Τουρίστες του Βόρειου Πόλου», κανένα ελικόπτερο δεν θα μου πετάξει με αλεξίπτωτο τον χρειαζούμενο εξοπλισμό. Ο ισχνός προϋπολογισμός της αποστολής μου και το πνεύμα του σχεδίου ARKTIKA, σημαίνουν ότι ζω στις ανοιχτές εκτάσεις κάτω από φαινομενικά αυτόνομες συνθήκες, σε αρμονία με τη φύση και τους ανθρώπους που συναντώ. Αυτό είναι πολύ κακό για τα media, που ψάχνουν για σόου και ψεύτικες περιπέτειες. Η αυθεντικότητα δεν δείχνει να ενδιαφέρει τις εταιρείες τηλεοπτικών παραγωγών. Γι αυτό, δεν χρειάζεται να παίξω το ρόλο του μεγάλου πολικού εξερευνητή για το κοινό.

… Το κυνήγι είναι άφθονο εδώ. Βρίσκουμε πολλά ίχνη από λύκους και ελάφια. Χθες, ένας γουλβερίνος (είδος αρπακτικού) πετάχτηκε ακριβώς μπροστά μας. Τα βράδια, το ουρλιαχτό των σκύλων μου διώχνει μακριά τους ‘επισκέπτες’, είτε είναι αλεπούδες είτε είναι λύκοι. Σήμερα το πρωί ο ήλιος μας χαμογελάει, καθώς λάμπει ανάμεσα απ την είσοδο της σκηνής και η πάχνη που κάθισε πάνω της τη νύχτα, λαμπυρίζει. Μπορώ ακόμα να θαυμάζω τα φαινόμενα της φύσης, μετά από ενάμισι χρόνο στην Αρκτική; Απόλυτα, ακόμα κι εδώ, στον ποταμό Kheta, αρχίζω να μισώ το χιόνι που βαδίζουμε καθημερινά και φτάνει μέχρι το γόνατο, μ αυτά τα καταραμένα χιονοπέδιλα. Άρχισα μόλις να συνειδητοποιώ ότι ο καιρός εδώ αλλάζει αιφνιδιαστικά. Σε λιγότερο από ένα τέταρτο είχαμε βρεθεί μέσα σε χιονοθύελλα, δεν μπορούσα να δω ούτε τον Pushok (ένα από τα σκυλιά του Elkaim), που βρισκόταν στην ‘κεφαλή’ του έλκηθρου. Είναι το “tchiorny purga”, η μαύρη χιονοθύελλα. Σε ελάχιστα δευτερόλεπτα είχα χάσει κάθε αίσθηση προσανατολισμού, όπως κι ο Pushok που ήρθε κοντά μου. Πάμε δεξιά και μετά αριστερά. Βγάζω τον χάρτη και την πυξίδα αλλά δε μου χρησιμεύουν σε τίποτα. Για την ώρα έχουμε χαθεί, διστάζω όμως να στήσω και πάλι κατασκήνωση.

… Ο αέρας φυσάει αλλά δεν μας απειλεί. Ξέρω ότι θα ηρεμήσει κάποια στιγμή. Δεν απέχουμε και πολύ από τη Θάλασσα Barents και την ακτή του Ob, όπου η νηνεμία είναι απλά ο πρόλογος για την επόμενη θύελλα.

… Ένας ελάχιστος αέρας κατάφερε να παγώσει τη μύτη και τα μάγουλά μου. Η θερμοκρασία είναι -30 τον Απρίλιο. Δεν παραπονιέμαι, δεν μπορώ όμως να φανταστώ αυτό το χιόνι με -10C. Θα μπορούσαμε να κολλήσουμε για πάντα πάνω σ αυτό το ποτάμι. Για κατασκήνωση απόψε διαλέγω ένα μικρό παραπόταμο που θα μας προστατέψει απ τον αέρα. Βρίσκω το μέρος και φωνάζω τα σκυλιά. Καταλαβαίνουν ότι τελειώσαμε τη μέρα και βάζουν όλες τους τις δυνάμεις για να φτάσουν στο σημείο αυτό. Ξαφνικά το έλκηθρο πέφτει σε μια τρύπα στο χιόνι. Αδύνατο να το βγάλω. Προσπαθώ να φτυαρίσω το χιόνι με τα πέδιλά μου αλλά δεν γίνεται τίποτα. Το χιόνι είναι ‘πούδρα’ χωρίς καμιά αντίσταση. Πρέπει να αδειάσω το έλκηθρο για να το βγάλω από κει μέσα.

… Περνάμε μια καλύβα και μετά μια άλλη. Τι μπορούμε να πούμε καθώς φτάνουμε στο χωριό Katirik, καινούργια χώρα, καινούργιοι άνθρωποι κι ένα θερμό καλωσόρισμα στον κεντρικό δρόμο του χωριού. Στα σκυλιά δίνεται κρέας ελαφιού και το κρεβάτι στρώνεται για τον “Franzousky Poutiechestvenik”, τον Γάλλο ταξιδιώτη δηλαδή. Ο διοικητής του χωριού δεν είναι αισιόδοξος όταν η συζήτησή μας φτάνει στους νέους της φυλής Dolgane, που ζει στην περιοχή αυτή: «…δεν υπάρχει καθόλου δουλειά αλλά υπάρχει άφθονη βότκα, για να καταστρέψει τη ζωή των νέων». Κι όταν προτείνω να εισάγουν ελάφια απ το Yamal για να ξαναφτιάξουν κοπάδια, μια γιαγιά μου απαντά: «Γιατί; Κανένας εδώ δεν γνωρίζει πια πώς να εκτρέφει ελάφια».

… Μετά το Katirik, βρήκαμε ένα καλό μονοπάτι που μας επιτρέπει να φτάσουμε στο Khatanga σε μια μόνο βδομάδα. Η όμορφη καραμπίνα Verney-Carron μας επιτρέπει να έχουμε πέρδικες κάθε μέρα. Κινούμαστε γρήγορα και ήδη πιάσαμε τον 100ο μεσημβρινό ανατολικά. Αυτό σημαίνει ότι είμαι περίπου στη μέση της διαδρομής για το Βερίγγειο Πορθμό.

… Khatanga, μόλις ολοκλήρωσα τη διάσχιση της χερσονήσου Taimir: 1.000 χιλιόμετρα από το Dudinka και το Ienissei Khatanga, που το γνωρίζουν όλοι πιστεύω. Μετά τις μπίζνες με τα μαμούθ, σειρά έχει ο ‘Βόρειος Πόλος’. Φτάνω στην περίοδο αιχμής. Άνθρωποι απ όλο τον κόσμο έρχονται εδώ για ένα μικρό τρεκ στην ‘κορυφή του κόσμου’. Όχι έντονες προσπάθειες, όχι ρίσκο και σε αντάλλαγμα κάποιος μπορεί να τραβήξει φωτογραφία τον εαυτό του σ αυτό το μυθικό σημείο. Κάνεις σκι για μια μοίρα (περίπου 100 χιλιόμετρα) με ένα μικρό έλκηθρο με 30 κιλά εξοπλισμό και με τη συνοδεία ενός έμπειρου οδηγού, που γνωρίζει καλά τη διαδρομή από προηγούμενη αποστολή. Έτσι, για μία εβδομάδα μπορείς να παίξεις τον πολικό εξερευνητή και να επιστρέψεις στο σπίτι σου με ένα δίπλωμα κι ένα όμορφο τρόπαιο. Άλλοι απλά αποβιβάζονται από ένα ελικόπτερο που κάνει την πτήση μέχρι τον Πόλο, από ένα εποχιακό αεροδρόμιο. Το αεροδρόμιο ονομάζεται “Borneo”. Το ευχάριστο μικρό ξενοδοχείο στο Khatanga, είναι πάντα υπερπλήρες από υπερ-εξοπλισμένα γκρουπ, που φτάνουν εδώ απ όλο τον κόσμο. Παραδόξως δεν είχα και πολλή επικοινωνία εδώ.

«Πηγαίνεις στο Βόρειο Πόλο;»

«Όχι!»

«Έρχεσαι απ το Βόρειο Πόλο;»

«Όχι!»

Λοιπόν δεν ανήκω στο «Κλαμπ του Βόρειου Πόλου». Πρέπει να πω ότι είμαι ο μόνος εκεί πέρα που δεν θέλει να πάει σ αυτόν τον μποτιλιαρισμένο Βόρειο Πόλο, αλλά απλά θέλω να συνεχίσω το ταξίδι μου ανατολικά. Ο δικός μου Πόλος είναι μακρύς, ένας μαραθώνιος τριών χρόνων μέσα στην τούντρα, τα δάση, τα βουνά και τους πάγους. Είναι η ζωή του νομάδα, κοντά στη φύση και τους ανθρώπους της. Ο μικρός μου Πόλος γι αυτή την άνοιξη, είναι το Tiksi, μια μικρή κωμόπολη περίπου 1.000 χιλιόμετρα από δω, στις εκβολές του Lena, στη Γιακουτία. Θα καταφέρω να φτάσω πριν λιώσουν τα χιόνια;
Λάζαρος Ρήγος

Γεννήθηκε στην Τήνο το 1961 και ζει στο Λιτόχωρο του Ολύμπου από το 2008. Ίδρυσε το Adventure Zone το 2001, μετά από σκέψεις για δημιουργία ενός ελληνικού portal για τα σπορ περιπέτειας. Δημιούργησε αγώνες ορεινού τρεξίματος, όπως Olympus Marathon (2004), Virgin Forest Trail (2007), Χειμωνιάτικος Ενιπέας (2006), Rodopi Ultra Trail (2009), Olympus Mythical Trail (2012). Στο ενεργητικό του αρκετές συμμετοχές σε αγώνες, όπως και μικρές αποστολές ultra διασχίσεων στην Ελλάδα και το εξωτερικό

www.advendure.com