Γι αυτό κατέληξα στον παραπάνω τίτλο.

Κάθε αγώνας είναι ένα μάθημα, κάτι εντελώς καινούργιο. Ποτέ δυο αγώνες δεν είναι ίδιοι, κι ας τους έχεις τρέξει στο παρελθόν. Παίρνω για παράδειγμα τον μεγάλο αγώνα του  VFUT όπου έτρεξα τρία συνεχόμενα έτη, το 2010, 2011 και το 2012. Αν με ρωτήσει κανείς να τους περιγράψω την εμπειρία μου, θα νομίζουν πως περιγράφω τρεις διαφορετικές διαδρομές, εποχές, δική μου διαφορετική φυσική κατάσταση ή ακόμα και εμπειρία! Λάθη γίνονται πάντα. Και ευτυχώς δηλαδή, γιατί μονάχα από αυτά μαθαίνουμε, διαφορετικά κατά την πλειοψηφία θεωρώ πως είμαστε ανεπίδεκτοι μαθήσεως. Καλή και η θεωρία δεν λέω, τα άρθρα, τα βιβλία, οι συμβουλές από παλιότερους, οι ιστοσελίδες και τα φόρουμ, αλλά αν δεν μπούμε να φάμε τα μούτρα μας, αν δεν γονατίσουμε πραγματικά σε σημείο ταπείνωσης και απόγνωσης, δεν βρίσκουμε τη λύση ή τη δύναμη να παλέψουμε για να σηκωθούμε. Τη στιγμή που είσαι κάτω «πεσμένος» δεν θυμάσαι ούτε τα φόρουμ  ούτε τις συμβουλές.

Μερικές εβδομάδες νωρίτερα, συζητώντας για το Σπάρταθλο με έναν πολύ καλό φίλο Σπαρταθλητή, μου είχε πει «να εύχεσαι στον αγώνα να σου έρθει νωρίς η σφαλιάρα και η κάμψη, γιατί όσο πιο νωρίς σου έρθει τόσο πιο νωρίς θα συνέλθεις και θα συνεχίσεις». Αρχικά δεν είχα καταλάβει ακριβώς γιατί το έλεγε αυτό. Γιατί να θέλω νωρίς στον αγώνα να συναντήσω δυσκολίες και να νιώσω χάλια; Χρειάστηκε μια Ψάθα για να καταλάβω, και μάλιστα θυμήθηκα τα λόγια του κατά τη διάρκεια του αγώνα, όταν φτάνεις στο σημείο όπου απλώνεις τις σκέψεις σου απεγνωσμένα για να πιαστείς από κάπου, από οπουδήποτε που θα σε κρατήσει στον αγώνα. Γιατί μόνο οι σκέψεις μπορούν να ενώσουν τη θεωρία με την πράξη. Και για εμένα, η εμπειρία που χτίζουμε σε αυτούς τους αγώνες έγκειται σε αυτή την ένωση και ικανότητα. Να μπορείς στην κατάλληλη στιγμή να βρεις την απαραίτητη ψυχραιμία να συνδυάσεις αυτά τα δυο. 

Αρκετά όμως με τη θεωρία, ας μπω στην περιγραφή των πράξεων όπως τα έζησα στις 22 Φεβρουαρίου στον αγώνα των 100 χλμ.

Μπήκα στον αγώνα με αρκετό φόβο, ευτυχώς που δεν μπήκα με έπαρση ή κάποια ανάλογη στάση γιατί αυτό θα με έκανε να νιώσω ακόμα χειρότερα απ’  ότι ήδη ένιωσα μέσα στον αγώνα. Μέσα από συζητήσεις με φίλους κάπως ισορρόπησε ο φόβος και υπερίσχυσε το συναίσθημα της εγκράτειας και υπομονής που έπρεπε να δείξω, καθώς αντικειμενικά ο αγώνας θα ξεκινούσε στα 50 χλμ.

Ήταν μια απόσταση που είχα καιρό να κάνω. Με τελευταίο ultra το Olympus Mythical Trail το 2013, ήμουν ανασφαλής για το πώς θα ανταπεξερχόταν το σώμα μου μετά τα 42 χλμ που ήταν απόσταση που είχα κάνει σε προπονήσεις. Η Ψάθα είναι μια διαδρομή μονότονη που απαιτεί ένα συνεχόμενο ρυθμό τέμπο, καθώς δεν έχει ανηφοροκατηφόρες να σου αλλάξουν το πάτημα και να ξεκουράσουν έτσι τα πόδια. Βρίσκεσαι στη θέση να ξεχνάς ότι ναι,  έχεις κάνει προπόνηση, πολλές ώρες, πολλά χιλιόμετρα, πολλά τεμπάκια μέσα στο καρουσέλ του σταδίου, αρκετές διαδρομές στην άσφαλτο της πόλης.  Έχεις δοκιμάσει την τροφοδοσία σου εννοείται, ξέρεις τι θα φας, έχεις υπολογίσει πότε θα πίνεις και πότε θα αναπληρώνεις τους χαμένους ηλεκτρολύτες. Έχεις δεν την πρόγνωση καιρού και είσαι προετοιμασμένος για τη ζέστη. Δεν έχεις καμία δικαιολογία λοιπόν να «χαλάσεις» τον αγώνα σου. Κι όμως… αυτή θα ήταν μια ιδανική φράση αν είχες σε όλο τον αγώνα τη νηφαλιότητα να τα ελέγξεις όλα.

Ενώ ξεκίνησα πολύ καλά, με χαμηλούς παλμούς και ικανοποιητικά αρχικά περάσματα, ίσως 5’’-10’’πιο γρήγορα από ότι ήταν το αρχικό πλάνο, αμέλησα δίχως να το καταλάβω την ενυδάτωσή μου. Πόσο εύκολα ξεχνάς τη συμβουλή «να πίνεις πριν διψάσεις και να τρως πριν πεινάσεις». Είχα ένα φλασκί των 200ml στο χέρι και είχα αφήσει σε κάθε σταθμό ένα για αντικατάσταση, αλλά το άφησα στα πρώτα 10χλμ γιατί κατάλαβα ότι θα κούραζε τον ώμο μου, ο οποίος το τελευταίο διάστημα με ταλαιπωρούσε από μια δύσκολη κίνηση στη δουλειά.  Αφήνοντάς το όμως δεν προνόησα να πίνω παραπάνω νερό και ηλεκτρολύτες στους σταθμούς, αντιθέτως δεν σταμάτησα καν και σε κάποιους, τους προσπερνούσα για να σταματήσω στον αμέσως επόμενο. Ένιωθα καλά άλλωστε, δεν διψούσα… που να ήξερα ότι το αόρατο τέρας με το σφυρί του «καρφώματος» καραδοκούσε, εντόπισε το λάθος μου και με περίμενε στημένος στη γωνιά να μου κάνει την επίθεσή του. Η οποία και έγινε μόλις συμπλήρωσα τον πρώτο μαραθώνιο.

Στο 42^ο χλμ άρχισαν να σφίγγουν οι δικέφαλοι πίσω, σε σημείο που έγιναν επώδυνα τα βήματα. Μίκρυνα διασκελισμό, χαμήλωσα ταχύτητα (όχι ότι μπορούσα να πάω και πιο γρήγορα έτσι κι αλλιώς). Ένιωθα ότι ανά πάσα στιγμή θα πάθαινα κράμπες. Ξύλα τα πόδια. Η σωματική αγωνία μεταφέρθηκε εσωτερικά, και με εμένα να κατηγορώ τον εαυτό μου που δεν ξεκίνησα πιο αργά, μπήκα σε έναν φαύλο κύκλο αυτολύπησης και απελπισίας.

Έπεσα σε αυτό το τρυπάκι, το λεγόμενο bonk, όπου ο κλονισμός των ποδιών μαραίνει τη διάθεση και τον ψυχισμό. Όσο πασχίζεις να συνεχίσεις να μετακινείς τα πόδια σου μόνο μπροστά, ο νους φέρνει άσχημες και παραπλανητικές σκέψεις. Πέφτουν κάθετα τόσο η απόδοση όσο η δύναμη ψυχής. Έριξα όλο το φταίξιμο στον εαυτό μου που δεν διαχειρίστηκα καλά τις δυνάμεις μου.

Βέβαια, πριν σηκωθείς από αυτή την πτώση, πρέπει να φτάσεις όσο πιο χαμηλά γίνεται. Ακολουθεί μια αλυσιδωτή σειρά αντιδράσεων και σκέψεων όπου σαμποτάρεις ο ίδιος τον εαυτό σου και ταπεινώνεσαι στα ίδια σου τα μάτια . Παλεύεις με την ανακούφιση της εγκατάλειψης όπου  ξέρεις πως ο σωματικός πόνος τουλάχιστον θα πάρει τέλος. Ξέρεις όμως κατά βάθος πως τα αρνητικά συναισθήματα θα αντικατασταθούν με άλλα αρνητικά συναισθήματα με μία ενδεχόμενη εγκατάλειψη. Όμως ο σαμποταριστικός εαυτός σου σε πείθει εκείνη την ώρα πως δεν σε νοιάζει, οτιδήποτε φαντάζει καλύτερο από το να νιώθεις όσο χάλια νιώθεις τη στιγμή εκείνη.

Οι μαζοχιστικές σκέψεις που πλημμυρίζουν το νου σου..

«Τι το θέλεις το Σπάρταθλο, ούτε τα 100 χλμ δεν τα έχεις!»

«Δεν την έχεις την άσφαλτο,  στα βουνά είσαι καλύτερη!»

«Δεν πειράζει να εγκαταλείψεις, βρες μια δικαιολογία, όλοι θα καταλάβουν».

«Κοίτα πόσο άνετοι δείχνουν οι άλλοι, μάλλον έχουν κάνει περισσότερη προπόνηση».

«Πως τερμάτισες εσύ Ψάθα πριν τρία χρόνια, μάλλον ήταν η τύχη του πρωτάρη».

Η αλήθεια είναι πως μου πέρασαν τόσες πολλές σκέψεις σε αυτά τα είκοσι χλμ που μου πήρε για να συνέλθω, που απορώ κι εγώ ώρες-ώρες με το μεγαλείο του ανθρώπινου νου να λυγίζει και να ανακάμπτει σε ιλιγγιώδεις ρυθμούς!

Κάπου εδώ με βοήθησε λίγο η εμπειρία από τα βουνά, θυμήθηκα τι έκανα σε ανάλογες μυϊκές ενοχλήσεις. Κατάλαβα ότι μου έλειπαν το μαγνήσιο και το αλάτι. Άρχισα να τρώω στην κυριολεξία με το κουτάλι  στους σταθμούς ανά πέντε χιλιόμετρα από μισό κουταλάκι αλάτι (κάτι τόσο απλό αλλά τόσο σημαντικό) ήπια δυο μαγνήσια νωρίτερα από ότι είχα σχεδιάσει σύμφωνα με το αρχικό μου πλάνο τροφοδοσίας, και μετά από δέκα χιλιόμετρα κάπως άρχισαν να συνέρχονται τα πόδια μου και να ανακάμπτει και ο ρυθμός μου. Έχοντας όμως πολλά χιλιόμετρα μπροστά μου,  η ψυχολογία μου μετά την συναισθηματική ήττα δεν ήταν και στα καλύτερά της.

Κάπου στο 62^ο χλμ βρήκα τη Βίκυ σε έναν σταθμό και της είπα πως θέλω να εγκαταλείψω. Πείτε το στιγμή αδυναμίας, πείτε το βλακεία, όλα είναι  πιθανά και όλα τώρα φαντάζουν στο μυαλό μου «όχι εγώ!». Απόλυτη και σίγουρη για τις κουβέντες της, μου λέει «Αυτό ξέχασέ το. Έχεις κάνει πολύ προπόνηση, τον έχεις τον αγώνα, κάθε ώρα που περνάει σε φέρνει πιο κοντά στον στόχο σου. Κάθε χιλιόμετρο που αφήνεις πίσω σου δεν θα το ξαναπεράσεις. Κόψε ρυθμό, αλλά δεν θα σταματήσεις». Πού να τολμήσω να ξανασκεφτώ εγκατάλειψη. Πείσμωσα και λέω στον εαυτό μου «τρέχα τώρα και ότι βγει».

Πράγματι σε λίγη ώρα άρχισα να νιώθω καλύτερα. Τη σωματική ανακούφιση ακολούθησε και η ψυχολογική επαναφορά, και όσο έβλεπα τα χιλιόμετρα να φεύγουν, άρχισα να ονειρεύομαι και τον τερματισμό. Σίγουρα δεν μου βγήκε ο επιθυμητός χρόνος, αλλά το μάθημα που πήρα είναι σημαντικότερο. Γι αυτό «έπρεπε» να τρέξω στην Ψάθα, γιατί είναι πράγματι πολύ μακρύς ο δρόμος προς το Σπάρτη. 

Τελικά ναι,  κατάλαβα τη συμβουλή του φίλου Σπαρταθλητή. Πήρα ένα γερό μάθημα, γιατί όλο αυτό που βίωσα θα το βιώσω δεκάδες φορές στο Σπάρταθλο. Κι εκεί δεν θα έχω ανά πάσα στιγμή ανθρώπους να με κρατάνε στον αγώνα. Εκεί τα χιλιόμετρα θα είναι ανελέητα και τα χρονικά όρια δεν θα μου χαρίσουν καμία στιγμή «λούφας». Θα έχουν περάσει τόσοι μήνες προπόνησης που δεν θα χωράνε σκέψεις εγκατάλειψης. Εκεί… θα πρέπει να κουβαλήσω σαν φυλαχτό τον αγώνα της Ψάθας για να το βγάλω πολλές φορές  να θυμάμαι πως πρέπει να είμαι πιο δυνατή και από κάθε άλλη φορά.

Άντζυ Τερζή