
ADVENDURE is the leading web portal in Greece about Mountain Running, Adventure, Endurance and other Mountain Sports
Η Καρνιτίνη είναι μια ουσία που απομονώθηκε το 1905, η χημική της δομή προσδιορίστηκε το 1932 και από το 1973 εξερευνήθηκε διεξοδικά σε σχέση με την ανθρώπινη φυσιολογία και υγεία. Μέσα στο ανθρώπινο σώμα συντίθεται από το αμινοξύ Λυσίνη με τη βοήθεια του αμινοξέος Μεθειονίνη. Για την μετατροπή της Λυσίνης σε L-Καρνιτίνη στην τελική φάση της διαδικασίας μετατροπής, απαιτείται η παρουσία του ενζύμου butyrobetaine- hydroxylase το οποίο βρίσκεται μόνο στο ήπαρ, στους νεφρούς και στον εγκέφαλο. Απαραίτητη για την όλη διαδικασία παραγωγής της L-Καρνιτίνης είναι και η συμμετοχή των βιταμινών C, Νιασίνης και Β6 καθώς και ιόντων σιδήρου. Από διατροφικής άποψης η Καρνιτίνη υπάρχει κατά κύριο λόγο στο κρέας και στα γαλακτοκομικά προϊόντα, ενώ οι φυτικές πρωτεϊνες εμπεριέχουν από καθόλου μέχρι ελάχιστες ποσότητες.
Σήμερα οι ειδικοί διατροφολόγοι πιστεύουν ότι η Καρνιτίνη είναι ένα ουσιώδες διατροφικό στοιχείο στα νεογέννητα, καθώς η ικανότητα τους να την παράγουν είναι μικρή και έτσι εξαρτώνται από την περιεκτικότητα της στο μητρικό γάλα.
Στους ενήλικες η παραγωγή της εξαρτάται από την δυνατότητα του οργανισμού να μετατρέπει την Λυσίνη σε Καρνιτίνη, καθώς επίσης και από την διατροφική επάρκεια του οργανισμού σε στοιχεία που υπεισέρχονται στην διαδικασία παραγωγής της και ιδιαίτερα σε βιταμίνη C.
Η βασική λειτουργία της Καρνιτίνης είναι η μεταφορά της μακριάς αλυσίδας λιπαρών οξέων μέσα σε μιτοχόνδρια των κυττάρων για την παραγωγή ενέργειας.
Η Καρνιτίνη παρουσιάζει και άλλες σημαντικές δράσεις ανάμεσα στις οποίες συμπεριλαμβάνεται και η οξείδωση των κετο-οξύ αναλόγων της διακλαδισμένης σειράς αμινοξέων, δηλαδή της βαλίνης, ισολευκίνης και λευκίνης. Η δράση της αυτή είναι σημαντική κατά τη διάρκεια της νηστείας, ειδικών διαιτών όπου έχουμε υψηλή παραγωγή κετο-οξέων στο αίμα και κατά την διάρκεια αεροβικής άσκησης.
Σημαντικότατος είναι ακόμη ο ρόλος της Καρνιτίνης στο ανδρικό αναπαραγωγικό σύστημα καθώς η συγκέντρωση της στην επιδιδυμίτιδα και στο σπερματοζωάριο είναι πάρα πολύ υψηλή.
Η καρνιτίνη ως συμπλήρωμα διατροφής από προληπτική και θεραπευτική απόψη είναι ένα τονωτικό του καρδιακού μυός. Βοηθά στην ελάττωση της χοληστερόλης και των τριγλυκιρεδίων στο αίμα ενώ ταυτόχρονα βελτιώνει την αναλογία μεταξύ HDL και LDL χοληστερόλης. Χρησιμοποιείται με επιτυχία σε περιπτώσεις πρόληψης και θεραπείας αρτηριοσκλήρυνσης, καρδιομυοπάθειας και καρδιακής αρρυθμίας. Ακόμη είναι πολύ χρήσιμη σε περιπτώσεις μυϊκής αδυναμίας, στον έλεγχο του βάρους, στο μεταβολισμό των λιπαρών οξέων στο ήπαρ και στη επίτευξη καλύτερων επιδόσεων στην αερόβια άσκηση. Σχετικές έρευνες έδειξαν οτι η Καρνιτίνη είναι πιο αποτελεσματική όταν συνδυάζεται με το συνένζυμο CoQ10.
Ο Dr Robert Atkins M.D., ειδικός παθολόγος και καρδιολόγος και διάσημος για τις εφαρμογές του πάνω στην διατροφική ιατρική, συστήνει την L-Καρνιτίνη ως πολύ χρήσιμο συμπλήρωμα σε άτομα με υποτονική λειτουργία του θυρεοειδούς αδένα, για έλεγχο του βάρους και ενίσχυση των επιπέδων ενέργειας.
Αλλά ας εστιάσουμε στην θετική επίδραση της Καρνιτίνης στην φυσική κατάσταση και τις αθλητικές επιδόσεις. Από τις διάφορες έρευνες αλλά και από την κοινή εμπειρία των αθλητών, τα συμπληρώματα της L-Καρνιτίνης παρουσιάζουν αναμφισβήτητα οφέλη στην υγεία και τις επιδόσεις τους ιδιαίτερα στον τομέα της αντοχής στις αερόβιες δραστηριότητες. Και το γεγονός αυτό είναι φυσικό αφού το μυοκάρδιο και οι σκελετικοί μύες έχουν ανάγκη επαρκούς ποσότητας Καρνιτίνης ώστε να είναι αποτελεσματική η αξιοποίηση των λιπαρών οξέων για την παραγωγή ενέργειας.
Συγκριτικές μελέτες σε ομάδες αθλητών έδειξαν όχι μόνο βελτιώσεις σε σχέση με τις παραμέτρους της έντασης ή της διάρκειας του χρόνου, αλλά και βελτιώσεις που αφορούσαν το μυϊκό μεταβολισμό όπως π.χ. χαμηλότερα επίπεδα γαλακτικού οξέος στο αίμα. Σε παράλληλες έρευνες που έγιναν βρέθηκε ότι σε μέτριας έντασης αεροβική άσκηση, η ποσότητα του γαλακτικού οξέος μειώνονταν στο μισό με τη χρήση της L-Καρνιτίνης.
Οπωσδήποτε η τόνωση της λειτουργίας του μυοκαρδίου και η βελτίωση της παραγωγής ενέργειας αποτελούν τους δύο βασικούς παράγοντες πάνω στους οποίους κτίζονται οι θετικές επιδράσεις της L-Καρνιτίνης. Ιδιαίτερα θετικά αποτελέσματα έχουν παρατηρηθεί σε αθλητές αντοχής όπως δρομείς μεγάλων αποστάσεων. Σε αυτούς εκτός από τη βελτίωση που επήλθε στην παραγωγή ενέργειας, επιτεύχθηκε και πολύ συντομότερος χρόνος αποκατάστασης του καρδιακού ρυθμού.
Κάτι άλλο που διαπιστώθηκε, είναι ότι η χρήση της L-Καρνιτίνης μπορεί να μιμηθεί τα οφέλη μιας συχνής αερόβιας άσκησης, χωρίς η άσκηση αυτή να πραγματοποιείται. Ο Dr brian Liebovitz από το Πανεπιστήμιο της California διαπίστωσε ότι η χρήση των συμπληρωμάτων Καρνιτίνης αυξάνει την μέγιστη πρόσληψη οξυγόνου γεγονός που επιβεβαιώθηκε και από άλλες έρευνες στην Ιταλία. Ο Dr Noris Siliprandi από το Πανεπιστήμιο της Padova, διαπίστωσε ότι η λήψη της Καρνιτίνης μία (1) ώρα πριν την αεροβική άσκηση μείωνε σημαντικά τις συγκεντρώσεις του γαλακτικού και πυροσταφυλικού οξέος. Πολλές αθλητικές έρευνες υποστηρίζουν ότι 2-4 gr L-Καρνιτίνης μία (1) ώρα πριν την άσκηση μπορούν να υποστηρίξουν θετικά αερόβιες και αναερόβιες δραστηριότητες και προσπάθειες.
Ο Dr Micell Colgan, εξέχουσα προσωπικότητα στις αθλητικές έρευνες και διατροφή, συμβουλεύει να αποφεύγονται τα σκευάσματα της DL-Καρνιτίνης καθώς και την ρακεμική Καρνιτίνη ή την L-Καρνιτίνη σε μια ρακεμική βάση γιατί αυτές αποτελούν τοξικές μορφές. Τα αυθεντικά συμπληρώματα L-Καρνιτίνης είναι σχετικά ακριβά, αλλά δίνουν θεαματικά αποτελέσματα.
Ιωάννης Σ. Αδαμίχος N.D., M.Sc. (Eπιστημονικό τμήμα Solgar Hellas)
Γεννήθηκε στην Τήνο το 1961 και ζει στο Λιτόχωρο του Ολύμπου από το 2008. Ίδρυσε το Adventure Zone το 2001, μετά από σκέψεις για δημιουργία ενός ελληνικού portal για τα σπορ περιπέτειας. Δημιούργησε αγώνες ορεινού τρεξίματος, όπως Olympus Marathon (2004), Virgin Forest Trail (2007), Χειμωνιάτικος Ενιπέας (2006), Rodopi Ultra Trail (2009), Olympus Mythical Trail (2012). Στο ενεργητικό του αρκετές συμμετοχές σε αγώνες, όπως και μικρές αποστολές ultra διασχίσεων στην Ελλάδα και το εξωτερικό
www.advendure.com