Λαζ. Ρήγος: Πρόταση Βαθμολόγησης Αγώνων Ορεινού Τρεξίματος! Κύριο

Από 27 Αυγ 2013

Νιώθω ευτυχής που με αφορμή το καίριο άρθρο του Δημήτρη Τρουπή στο Advendure «Τι είναι μονοπάτι τελικά», ξανανοίγει για πολλοστή –έστω- φορά ο δημόσιος διάλογος για βασικές αρχές του ορεινού τρεξίματος! Ευχής έργο θα είναι να έχουμε συνέχεια αυτού του διαλόγου και μάλιστα σε οργανωμένο και συντονισμένο επίπεδο, ώστε να καταλήξουμε κάποια στιγμή σε κοινό συμπέρασμα και να δρομολογηθεί μια κοινά αποδεκτή πλατφόρμα σε θέματα θεωρητικού επιπέδου, για έννοιες σαν αυτή που πραγματεύεται ο Δημήτρης. Αναμφίβολα το σημαντικότερο όλων είναι να προσδιοριστεί το άθλημα, κάτι που όμως νομίζω ότι έχει ήδη κατακτηθεί, χάρη στον Παράγοντα-20. Αρκεί βέβαια να υπάρξει γενικότερη αποδοχή και στην πράξη σ αυτό, διαφορετικά πρέπει σύντομα να υπάρξει ένας αντίλογος, καθώς η αδιαφορία οδηγεί σε ανεπιθύμητες «επιμειξίες» με το δρομικό τρέξιμο.

 

Εδώ, θα ήθελα να διευκρινίσω ότι το «20» δεν είναι τυχαίο –θα μπορούσε να έχει επιλεγεί το 30 ή το 40…. Επιλέχτηκε σαν χρυσή-τομή ανάμεσα σε άλλα νούμερα δεκάδας το 20, ώστε να μπορεί να χωρέσει όσες περισσότερες μονοπατίσιες διαδρομές γίνεται, ενσωματώνοντας και την έννοια του trail, όπως αυτή έχει εντυπωθεί στη συνείδηση κοινοτήτων σε χώρες χωρίς ιδιαίτερες εξάρσεις του ανάγλυφου. Επίσης, το μέγιστο ποσοστό 20% ασφάλτου, είναι μετά βίας ένα ανεκτό ποσοστό, ώστε να συμπεριληφθούν κάποιες διαδρομές με μεγάλο ανάπτυγμα ασφάλτου στο δρόμο για την πρόσβαση στην ουσιαστική βουνίσια διαδρομή τους ή σε συνδετικά τους τμήματα. Κάτι παρόμοιο λογίστηκε και για το ελάχιστο ποσοστό μονοπατιού, ώστε να τηρηθούν και κάποια …προσχήματα στο χαρακτηρισμό του «ορεινού» αγώνα και να αναγκαστούν οι διοργανωτές τέτοιων αγώνων να …ψάξουν καλύτερα στα βουνά για την ύπαρξη παλιών μονοπατιών, τα οποία και θα πρέπει να αξιοποιήσουν. 

 

Επιστρέφοντας στην κουβέντα του τι είναι trail και κατά πόσο πρέπει να εξελίξουμε τη βασική αρχή για το πώς προσδιορίζεται ένας αγώνας «trail», συμφωνώ με την άποψη για κατηγοριοποίηση των αγώνων ορεινού τρεξίματος – δοθέντος ότι καταρχήν συμφωνούμε στο ποιος είναι τέτοιος αγώνας. Το έργο αυτό όμως είναι ιδιαίτερα δύσκολο και είναι περισσότερο από βέβαιο, ότι το όποιο αποτέλεσμα δουλειάς θα αμφισβητηθεί από πολλούς! Παρά το γεγονός ότι αρκετοί μέχρι σήμερα (στο εξωτερικό) προσπάθησαν μεμονωμένα ή συλλογικά, να δημιουργήσουν πλατφόρμες γι αυτό το άθλημα, καταδεικνύει και την πολυπλοκότητα του ζητήματος και πόσο δύσκολα μπορεί να εξαχθεί ένα κοινά αποδεκτό αποτέλεσμα. Η παρουσία 3-4 διεθνών Οργανισμών με κοινό αντικείμενο αλλά διαφορετική προσέγγιση, άρα και με διαφορετικές πλατφόρμες, δείχνει πόσο ανηφορικός είναι ο δρόμος που έχει να ακολουθήσει το άθλημα στο μέλλον, μέχρι όλες αυτές οι συνισταμένες να συγκλίνουν σε μία.

 

 Σε ένα ρευστό λοιπόν τοπίο, ο καθένας καταθέτει τη δική του πρόταση, πιστεύοντας ότι η δική του οπτική γωνία προσεγγίζει πληρέστερα το ζήτημα – κάπου εκεί εξάλλου εντάσσεται και η εμφάνιση του «Παράγοντα-20». Εκείνο που πιστεύω κι εγώ ότι πρέπει να μπει πλέον στη συζήτηση, δεν είναι η βαθμολόγηση των διαδρομών αλλά των ίδιων των αγώνων, δεδομένης της υποκειμενικής εκτίμησης της τραχύτητας των διαδρομών. Είναι πρακτικά ΑΔΥΝΑΤΟΝ να υπάρξει καθολικά κοινή εκτίμηση όσον αφορά το θέμα του πόσο κακοτράχαλη είναι μια διαδρομή, τη στιγμή μάλιστα που αδυνατούμε να συμφωνήσουμε -για παράδειγμα- στο αν ένας εγκαταλειμμένος δασικός δρόμος, παραμένει δρόμος ή με τα χρόνια μετατράπηκε σε μονοπάτι!

 

Άρα, η ανάλυσή μου παρακάτω έχει να αντιμετωπίσει αγώνες και όχι διαδρομές. Έτσι θα στενεύαμε τη συζήτηση και θα την περιορίζαμε σε μία και μόνη παράμετρό της, αφού η δυσκολία ενός αγώνα είναι μια συνισταμένη πολλών παραγόντων, ένας μόνο από τους οποίους είναι η τραχύτητα του πεδίου! 

 

Η άποψή μου για τη διαβάθμιση – αυτό τον όρο θα επιλέξω - των αγώνων ορεινού τρεξίματος, είναι ότι η πλέον δόκιμη και βιώσιμη επιλογή είναι η μία και μοναδική κατηγορία αγώνων, αλλά με κλιμάκωση. Κάτι σαν την διαβάθμιση στην αναρρίχηση βράχου ή και σε άλλα σπορ στη φύση. Αυτή η επιλογή απλουστεύει τη διαδικασία, περικλείοντας παράλληλα το σύνολο των αγώνων μέσα σε μια κοινή δεξαμενή. Η μία και ενιαία κατηγορία επιτρέπει άμεσες συγκρίσεις μεταξύ των αγώνων, γεγονός που βοηθά στην εξαγωγή ανάλογων συμπερασμάτων.  Μια πιθανή κατηγοριοποίηση τύπου πεδίου ή μήκους διαδρομής ή οτιδήποτε άλλο, θα δημιουργούσε σύγχυση αλλά και στεγανά ανάμεσα στους αγώνες του χώρου, με τη γένεση στην ουσία υποκατηγοριών στο άθλημα του ορεινού τρεξίματος, με αδικημένους τους αγώνες που θα βρίσκονται σε κατηγορία που θα θεωρείται υποδεέστερη άλλων. 

 

Η δική μου θέση συντίθεται σε μια προσπάθεια συνόψισης μιας σειράς επιμέρους συγκρίσιμων χαρακτηριστικών των αγώνων  σε μια κλίμακα χωρίς οροφή. ‘Όλοι οι αγώνες βαθμονομούνται συνολικά και κατατάσσονται σε μια Κλίμακα Δυσκολίας, οπότε μιλάμε για αγώνες πχ «Κατηγορίας-4» ή «Κατηγορίας-9» κ.ο.κ. Αυτή η ενιαία Κλίμακα αποδίδει όσο πιο ξεκάθαρα, απλουστευμένα και συνοπτικά γίνεται το βαθμό δυσκολίας όλων των αγώνων ορεινού τρεξίματος, κατατάσσοντάς τους απλά και μόνο σε κατηγορίες δυσκολίας (1ης, 2ης, 3ης… , 10ης, 11ης … κλπ).

 

Το δυσκολότερο κομμάτι της πρότασης, είναι αναμφισβήτητα η σύνθεση του δείκτη αυτού, που θα αποκαλώ στο εξής «Κατηγορία Δυσκολίας», όπως επίσης θα αποκαλώ τον χαρακτηρισμό των αγώνων, ως «Κατηγορίας-Χ» (όπου Χ ένας αριθμός).

 

 Αναφορικά με τα χαρακτηριστικά (παραμέτρους) του κάθε αγώνα, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ένα πλήθος χαρακτηριστικών του, ώστε να μπορεί αυτός να καταταχθεί σε επίπεδο δυσκολίας που ανταποκρίνεται στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό στην πραγματικότητα. Και εδώ αναφύεται το μεγαλύτερο όλων των προβλημάτων: η μέγιστη κοινή αποδοχή των χαρακτηριστικών αυτών. Και επιπλέον, μετά και από υπόδειξη φίλων-συναθλητών, ο κάθε παράγοντας έχει διαφορετικό ειδικό βάρος, άρα αυτό δεν θα πρέπει να αφεθεί στην τύχη! Άλλη είναι για παράδειγμα η βαρύτητα του μήκους της διαδρομής ενός αγώνα και άλλο το μέγιστο υψόμετρο από το οποίο διέρχεται η διαδρομή του! Ωστόσο και οι δύο αυτοί παράγοντες αποτελούν συστατικά στοιχεία για την εξαγωγή του τελικού αποτελέσματος. Είναι σχεδόν βέβαιο ότι η προτεινόμενη από τον υπογράφοντα ποσόστωση θα αμφισβητηθεί, όμως αυτό το νόημα έχει και η προσπάθεια να ανοιχτεί ένας διάλογος ανάμεσα σε πολλούς, ώστε να καταλήξουμε στο καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα.  

 

Αξιοποιώντας την όποια εμπειρία έχω μέχρι σήμερα από τους αγώνες ορεινού τρεξίματος και το χρόνο που είχα στη διάθεσή μου για να συγκεντρώσω βασικά χαρακτηριστικά αυτών των αγώνων, συνέταξα έναν κατάλογο που παραθέτω εδώ. Δίπλα από το κάθε χαρακτηριστικό, σε παρένθεση, βρίσκεται ένας δυνητικός συντελεστής βαρύτητας στο τελικό αποτέλεσμα. Για το τελευταίο, επειδή δεν αναφέρθηκα μέχρι τώρα, θα πρέπει να πω ότι σύμφωνα με το προτεινόμενο σύστημα, θα υπάρχει μια αντιστοίχιση των αθροισμάτων σε αριθμούς. Για παράδειγμα, από σύνολο βαθμών 51 μέχρι 100, θα μπορούσε να αντιστοιχεί σε επίπεδο «2», για το εύρος 101-150 το επίπεδο «3» κ.ο.κ. 

 

1. Συνολικό μήκος (35)

2. Συνολική ανάβαση (20)

3. Ποσοστό μονοπατιού (20)

4. Νυχτερινή διαδρομή (10)

5. Μέσο υψόμετρο (5)

6. Ποσοστό διαδρομής πάνω από τα 2000 μέτρα (5)

7. Συχνότητα υποστήριξης (5)

 

Κάθε μια από τις παραπάνω συνισταμένες - παραμέτρους κωδικοποιείται η ίδια σε έναν δείκτη και μετά προσμετράται στο σύνολο με βάση το συντελεστή βαρύτητας. Όταν αυτό συμβεί για όλες τις παραμέτρους, τότε αθροίζονται όλοι αυτοί οι επιμέρους αριθμοί και το τελικό σύνολο παραμετροποιείται σύμφωνα με τον τρόπο που ανέφερα και πιο πάνω. Έτσι, κάνοντας αυτούς τους απλουστευμένους υπολογισμούς, καταλήγουμε σε ένα τελικό αριθμό, που ανταποκρίνεται στο επίπεδο δυσκολίας του ΑΓΩΝΑ πλέον, όχι της διαδρομής.

 

Η προτεινόμενη μέθοδος, όπως και το σύστημα βαθμολόγησης των αγώνων - κριτηρίων στο παρελθόν, δίνει βαρύτητα εκ των πραγμάτων στους μεγαλύτερους σε μήκος αγώνες. Κάτι τέτοιο δημιουργεί σκεπτικισμό στους οπαδούς/φίλους των μικρών ή και μεσαίων αγώνων, όμως το επιχείρημα στο οποίο βασίζω την συλλογιστική μου,  είναι πως όσο μεγαλύτερη η διάρκεια ενός αγώνα, τόσο μεγαλύτερη η συνολική καταπόνηση του αθλητή που συμμετέχει σ αυτόν. Θεωρώ ότι η συγκεκριμένη παραδοχή είναι αποδεκτή από τους περισσότερους, γι αυτό και αποτελεί τη βάση όλου του πλάνου μου. Πάντως, με την ευκαιρία, δεν θα ήταν κακό να καταλήξουμε και στο θέμα του –έτσι κι αλλιώς- χαρακτηρισμού των αγώνων, σε μικρούς, μεσαίους και ultra. Η άποψη που έχω εκφράσει στο παρελθόν, για να δοθεί ένα τέλος στη συζήτηση, είναι πώς αγώνες από 10 έως 30 χιλιόμετρα χαρακτηρίζονται ως μικροί (S, Speed), από 31 έως 79 «μαραθώνιοι» (M, Marathon) και από 80 και πέρα «Ultra»  (U, Ultra).

 

Το όλο εγχείρημα για δημιουργία –καταρχήν- ενός συστήματος που να είναι σε θέση με σχετική αξιοπιστία να βαθμολογεί τη δυσκολία των αγώνων αλλά και η αποδοχή του από την κοινότητα του ελληνικού ορεινού τρεξίματος, είναι αναμφίβολα ένα μεγάλο στοίχημα. Το υποκειμενικό στοιχείο πάντα υπεισέρχεται στις ενέργειές μας, όταν καλούμαστε να αποφανθούμε για κάτι, για το οποίο τυχαίνει να έχουμε άποψη, άρα κάθε σύστημα εκτίμησης θα έχει πάντα επηρεαστεί από τον αποκαλούμενο προσωπικό παράγοντα. Το ζητούμενο πιστεύω στην παρούσα φάση, είναι να κρατηθεί ανοιχτός ένας διάλογος που έτυχε να ανοίξει και αμέσως μετά, αυτός ο συγκεκριμένος διάλογος να επεκταθεί σ ένα ψηλότερο επίπεδο, αυτό των διοργανωτών, ώστε να μπορέσουμε να κάνουμε το βήμα μπροστά.

 

 

Lazaros Rigos / Λάζαρος Ρήγος

Photo ©: www.fao.org, www.trekking.lu, ultra168.com

Λάζαρος Ρήγος

Γεννήθηκε στην Τήνο το 1961 και ζει στο Λιτόχωρο του Ολύμπου από το 2008. Ίδρυσε το Adventure Zone το 2001, μετά από σκέψεις για δημιουργία ενός ελληνικού portal για τα σπορ περιπέτειας. Δημιούργησε αγώνες ορεινού τρεξίματος, όπως Olympus Marathon (2004), Virgin Forest Trail (2007), Χειμωνιάτικος Ενιπέας (2006), Rodopi Ultra Trail (2009), Olympus Mythical Trail (2012). Στο ενεργητικό του αρκετές συμμετοχές σε αγώνες, όπως και μικρές αποστολές ultra διασχίσεων στην Ελλάδα και το εξωτερικό

www.advendure.com

ΕΠΟΜΕΝΟΙ ΑΓΩΝΕΣ

Latest Tweets

@GregoryPacks - Citro 30L, αναλυτική δοκιμή και παρουσίαση στο @Advendure_Net : https://t.co/GW95UEVAsD https://t.co/fJ5JODDZTj
Φορητή ενέργεια από την @nitecore: Power Stations NPS600 & NPS200 και ηλιακό πάνελ SFP100, αναλυτική παρουσίαση από… https://t.co/Pfgb0Y8r4r
@DYNAFIT_SpeedUp Alpine Running Vest & Transalper Dynastretch Vest, αναλυτικό review στο @Advendure_Net :… https://t.co/bDqPyVbYvA
Follow Advendure on Twitter

Post Gallery

ITRA Infographic 2013 - 2019

GREGORY Packs - Citro 30L

Φορητή ενέργεια από την Nitecore: Power Stations NPS600 & NPS200 και ηλιακό πάνελ SFP100!

DYNAFIT Alpine Running Vest & Transalper Dynastretch Vest

ITRA - COVID-19: Προτεινόμενες οδηγίες προς διοργανωτές αγώνων

Hoka Speedgoat 4: Εξαιρετικό εργαλείο για ultra-trail και μεγάλα τρεξίματα σε τεχνικά μονοπάτια!

Η Άνδρος ... αλλιώς!

Ξεκινάει το Nisos Crete - Lizard Ultra Tour 2020, το νέο εγχείρημα του Δ. Δημητρίου!

Salomon Supercross, ένα άξιο μέλος της "Cross" οικογένειας

Διάσχιση της Ορεινής Ελλάδας ενάντια στην αιολική καταστροφή των ελληνικών βουνών!

Μια μέτρια μέρα ...

Feline SL: Σταθερότητα, προστασία και εξαιρετική πρόσφυση από την Dynafit!