Στο αυτοκίνητο της ομάδας τα πάντα ήταν προετοιμασμένα, ώστε να δίνονται στον δρομέα στην ώρα τους, κατάλληλη τροφή, κρύο νερό στο ηλεκτρικό ψυγείο, αλοιφές για τα πόδια, αντιηλιακά, επίδεσμοι, εφεδρικά ρούχα κλπ.

Στο πρώτο μέρος της διαδρομής έως το Αχλαδόκαστρο, το αυτοκίνητο δείκτη της πορείας οδηγούσε ο Γιάννης Τασιόπουλος μέλος του Συλλόγου Αναληψιωτών Αιτωλίας και της Οργανωτικής Επιτροπής των «Δρόμων Ελευθερίας», με συνοδηγό τον Γιώργο Διαμαντή Τεχνικό Σύμβουλο της Οργανωτικής Επιτροπής των «Δρόμων Ελευθερίας».

Στο τμήμα από Γέφυρα Αρτοτίβας μέχρι Αχλαδόκαστρο, στη δύσκολη διαδρομή, έτρεξε μαζί με τον δρομέα και ο Γιώργος Διαμαντής.

Το ξεκίνημα

Στις 5 το πρωί στο ξενοδοχείο ΘΕΟΞΕΝΙΑ, ξυπνήσαμε με το γλυκό άγχος να είμαστε έτοιμοι. Ένα ρόδινο πρωινό με την ανατολή και την γαλήνια λιμνοθάλασσα να μας χαλαρώνει.

Τη διαμονή, μας πρόσφεραν οι ιδιοκτήτες του Ξενοδοχείου Αφοί Παπαχρήστου.

Στο σημείο εκκίνησης στην Ντάπια Μακρή, κοντά στο Τρικούπειο Πολιτιστικό Κέντρο είχε συγκεντρωθεί αρκετός κόσμος. Ο «δίδυμος» του δρομέα με το ίδιο όνομα και επώνυμο Γιώργος Πανταζής, εκπρόσωποι και μέλη συλλόγων, ο Γιάννης Μακρής Πρόεδρος Αδελφότητας Απογόνων Ελεύθερων Πολιορκημένων, ο Θόδωρος Μυλωνάς, ο Γιάννης Τασιόπουλος, ο Γιώργος Διαμαντής, ο Σπύρος Καρκανιάς καθώς και ο Τάσος Σκαρλάτος «αρματωμένος».

Ο Συμεών Πατσούρας Συνταγματάρχης ε.ά. (ΥΠ) Αντιπρόεδρος της Ένωσης Αποστράτων Αξιωματικών Στρατού, η Όλγα Αλεξανδροπούλου δρομέας και Πρόεδρος των Δρομέων Μεσολογγίου, ο Γιάννης Καραγιάννης Πρόεδρος του Αθλητικού Σωματείου Δρομέων Αιτωλικού, ο Δημήτρης Μανιάτης, η Ελένη Λουκά Προϊσταμένη Νοσηλευτικής και η Αλεξάνδρα Λιαπίκου εθελόντρια από το Παράρτημα του Ερυθρού Σταυρού στο Μεσολόγγι και πολλοί άλλοι φίλοι.

Σημειώνουμε ιδιαιτέρως την παρουσία και συμμετοχή του αθλητή Σωτήρη Φαράντου, Αντιδημάρχου Παιδείας και Αθλητισμού του Δήμου Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου, που συνόδευσε τον Δρομέα ποδηλατώντας μέχρι την έξοδο της πόλης.

Δίπλα μας πάντα οι δύο φωτογράφοι Γιάννης Χοροζίδης και ο συνεργάτης του Ανδρέας, προπορευόμενοι σε κάθε υποδοχή με κάμερες στο χέρι και drone στον αέρα έτοιμοι για κάθε λήψη. Φωτογράφισαν ολόκληρη την πορεία με τους δρομείς μας, Γιώργο Πανταζή και Γιώργο Διαμαντή.

Η διαδρομή προς το Ευηνοχώρι έγινε μέσα από τον επαρχιακό δρόμο Μεσολογγίου – Ναυπάκτου με μεγάλη προσοχή στα διερχόμενα με μεγάλες ταχύτητες αυτοκίνητα. Φύλακας και προστάτης του δρομέα ο Μάκης Μπομποτάς με το αυτοκίνητο υποστήριξης που βρισκόταν πίσω του.

Στο Ευηνοχώρι μας περίμενε ο Πρόεδρος της Κοινότητας και του Πολιτιστικού Συλλόγου «Ο Άγιος Ιωάννης» Χρήστος Νασόπουλος και από τον Πολιτιστικό και Εξωραϊστικό Σύλλογο «Η Αρχαία Καλυδώνα» ο Πρόεδρος Διονύσης Φούντας. Επίσης η Αντιπρόεδρος του Συλλόγου Μαρία Σακαρέλλου και η Σταυρούλα Πολονύφη, που είναι πάντα κοντά μας. Οι δύο κυρίες μας συνόδευσαν μέχρι την διασταύρωση για το Κουτσοχέρι και με την καθοδήγησή τους πήραμε τον σωστό δρόμο, γιατί οι πινακίδες δεν βοηθούσαν.

Στο Κουτσοχέρι

Ο εξαίρετος και πολύ ομιλητικός Πάνος Κουνέλης με την Δήμητρα Χαβαλίνα, είχαν ετοιμάσει το πρώτο τραπέζι με νερά, αναψυκτικά και μπανάνες. Το κλίμα όμως βαρύ λόγω του πένθους για τον Νίκο που είχε το καφενείο και έφυγε από την ζωή πριν λίγες ημέρες. Συλλυπηθήκαμε τη γυναίκα του, η οποία ήταν κλεισμένη στο σπίτι και της δώσαμε κουράγιο. Πόσο κουράγιο να έχει μία μοναχική γυναίκα σε ένα χωριό με 5-10 κατοίκους;

Μετά τα 5 χιλιόμετρα από το Κουτσοχέρι στον δρόμο προς Παραδείσι, σε ένα μέρος με εκπληκτική θέα προς τον κάμπο του Ευήνου και την Ιόνια οδό, με ονομασία «Αφάνες», ο Πάνος είχε τοποθετήσει τραπεζάκι με αρκετά εφόδια και καρέκλα. Μας έκανε εντύπωση το κεντητό τραπεζομάντηλο που είχε βάλει πάνω στο τραπέζι. Οι φωτογράφοι μας αποθανάτισαν και με εναέρια λήψη το εντυπωσιακό τοπίο, τη συνάντηση με ασπασμό του αθλητή με τον Πάνο.

Ο δρόμος είχε καθαριστεί από το Δασαρχείο τις δύο προηγούμενες ημέρες με την παρέμβαση του Βασίλη Γαλατσίδα, στελέχους του Δασαρχείου από την Μακρυνού.

Στο Παραδείσι

Στον παραποτάμιο αυτό οικισμό μας περίμενε ο Δημήτρης Κουτσοσπύρος, άρτι αφιχθείς από την Πάτρα, μοναδικός κάτοικος στο Παραδείσι. Από εκεί και μετά αρχίζει η άσφαλτος μέχρι την Άνω Μακρινού.

Στην Άνω Μακρινού

Το χωριό αυτό είναι ψηλά στο βουνό με εκπληκτική θέα στη λίμνη Τριχωνίδα. Εκεί, με προετοιμασία από τον Πρόεδρο της Κοινότητας Άνω Μακρυνούς Βασίλη Γαλατσίδα, μας περίμενε μία οικογένεια και η κυρά-Δήμητρα με το τραπέζι γεμάτο, κάτω από την μουριά. Μέχρι να έρθει ο δρομέας, ανοίξαμε κουβέντα για τα χελιδόνια που έρχονται κάθε χρόνο και χτίζουν φωλιά κάτω από το ταβάνι στην αυλή της. Επειδή ήθελε να βάψει το ταβάνι, κάθε χρόνο χάλαγε τη φωλιά. Αυτά μας έλεγε η κυρά-Δήμητρα, με την προσδοκία να αναγνωρίσουμε το δίκιο που είχε. Στη συνέχεια μας είπε, ότι, αφού τα χελιδόνια έρχονταν κάθε χρόνο και επέμεναν να ξαναχτίζουν τη φωλιά, αποφάσισε εφέτος να μην την χαλάσει. Έτσι τα χελιδόνια έπεισαν την κυρά-Δήμητρα να είναι συγκάτοικοι.

Ο πάντα διαχυτικός δρομέας μας αφού φωτογραφήθηκε με την οικογένεια και τους γείτονες προχώρησε για τον επόμενο σταθμό στα Δουνέϊκα.

Στα Δουνέϊκα

Στην πανσιόν ΦΙΛΟΞΕΝΙΑ, ο Γιώργος και η σύζυγός του Τασία, μας έδωσαν αρκετά κρύα νερά για εφοδιασμό μέχρι την Ανάληψη. Ο δρομέας μας, σε κάθε συνάντηση είχε το χιούμορ μαζί με την κούραση. Έτσι απευθυνόμενος στην κυρά-Τασία, της είπε ότι «πρέπει να είσαι πολύ καλή μαγείρισσα γιατί βλέπω τον άντρα σου αρκετά ευτραφή».

Επόμενος σταθμός Ανάληψη – Δερβέκιστα.

Στην Ανάληψη (Δερβέκιστα)

Ο Σύλλογος Αναληψιωτών είχε κάνει ετοιμασίες στο γραφείο του Συλλόγου, επειδή ο Δήμος Θέρμου δεν είχε κάνει τις απαραίτητες επισκευές στο σχολείο του χωριού. Στο γραφείο του Συλλόγου το χορευτικό συγκρότημα είχε στολιστεί με παραδοσιακές φορεσιές και δύο τσολιάδες έδωσαν ένα διαφορετικό χρώμα στην υποδοχή.

Στην Ανάληψη ήταν ο πρώτος σταθμός των «Εξοδιτών» από το Μεσολόγγι στα 54 χιλιόμετρα και ο δρομέας μας ξεκουράστηκε για δέκα λεπτά.

Στα γραφεία του Συλλόγου μας περίμενε ο Πρόεδρος της Κοινότητας Πάνος Μπέλλος ο ακούραστος Νίκος Τσέλιος μέλος του Δ.Σ του Συλλόγου Αναληψιωτών Αιτωλίας, καθώς και άλλα μέλη του Συλλόγου. Κατά την άφιξή του ο δρομέας εντυπωσιασμένος από την υποδοχή έβγαλε το κινητό του και φωτογράφισε μία-μία και έναν-έναν τους παρευρισκόμενους και τους ζητούσε να πουν και το όνομά τους. Το τραπέζι είχε τα απαραίτητα, κυρίως φαγητό μακαρόνια με τυρί, γλυκά, τυροπιττάκια, αναψυκτικά και καλαμποκόψωμο. Η Αντιπρόεδρος του Συλλόγου Μαρία Βασιλοπούλου με τον Νίκο Τσέλιο που συντόνισαν όλη την υποδοχή, προσέφεραν στον Μάκη συνοδό του δρομέα το καλαμποκόψωμο, το οποίο τα παλαιότερα χρόνια στο χωριό λεγόταν μπομπότα, ο Μάκης το πήρε με ευχαρίστηση, επειδή το επίθετό του είναι Μπομποτάς.

Από τα 600 μέτρα υψόμετρο της Ανάληψης, κατεβήκαμε στον επόμενο σταθμό στην Κόφτρα και στη συνέχεια δεξιά προς τον οικισμό Πίνη από όπου κατευθυνθήκαμε στην γέφυρα της Αρτοτίβας.

Στη Γέφυρα Αρτοτίβας

Τα συνολικά χιλιόμετρα μέχρι εκεί ήταν 68 και σύμφωνα με τις γραφές πάνω στη γέφυρα ήταν απεσταλμένοι του Καραϊσκάκη και μετρούσαν τους «Εξοδίτες» που περνούσαν από εκεί, καθ’ ότι ήταν το μοναδικό σημείο διέλευσης του ποταμού Ευήνου. Ο Σύλλογος Αναληψιωτών ήταν και εκεί παρών, με τις παραδοσιακές φορεσιές και τα μέλη του ανέβηκαν στην κορυφή της γέφυρας, να υποδεχτούν τον δρομέα. Στο μέρος αυτό ο Γιάννης και ο Ανδρέας οι φωτογράφοι μας, είχαν την ευκαιρία να αποθανατίσουν με φωτογραφίες και βίντεο από το drone, τη διέλευση του δρομέα πάνω από τη γέφυρα.

Μετά τη γέφυρα Αρτοτίβας τον δρομέα ακολούθησε δίπλα του ο Γιώργος Διαμαντής ο έτερος δρομέας μεγάλων αποστάσεων, μέλος της Διεθνούς Ακαδημίας Ελευθερίας Τεχνικός Σύμβουλος της Οργανωτικής Επιτροπής των «Δρόμων Ελευθερίας», με οδηγούς τον Πρόεδρο της Κοινότητας Αχλαδοκάστρου Κωνσταντίνο Πυλαρινό και το μέλος του Συλλόγου Λάμπρο Αγγελάκη, μέσα από ένα στενό μονοπάτι το οποίο διαμόρφωσε για την ασφάλεια των δρομέων με μέριμνα του ο Δημήτρης Πυλαρινός, Πρόεδρος του Συλλόγου Αχλαδοκαστριτών Ναυπακτίας «Άγιος Νικόλαος» και μέλος τη Διεθνούς Ακαδημίας Ελευθερίας. Ανεβαίνοντας τα Καγκέλια – Αγανές όπως τα περιγράφει ο Κασομούλης, έφθασαν στο χωριό Αχλαδόκαστρο – Αρτοτίβα.

Στο Αχλαδόκαστρο

Στο όμορφο αυτό χωριουδάκι είχε στηθεί με μέριμνα του Γραμματέα του Συλλόγου Παναγιώτη Γρηγορόπουλου ένα μεγάλο τραπέζι για πολλά άτομα με πολλά εδέσματα και αναψυκτικά. Εντύπωση μας έκανε η εξαίρετη διάθεση και το χαμόγελο των λιγοστών ντόπιων κατοίκων που για αυτούς η διέλευση του δρομέα μας ήταν σαν ένα φιλί ζωής. Στο χωριό υπάρχει Λαογραφικό Μουσείο και Βιβλιοθήκη.

Μεταξύ των κατοίκων που υποδέχθηκαν τον δρομέα, ήταν και οι τέως Πρόεδροι Γεώργιος Κουρελής και Κωνσταντίνος Αγγελάκης. Όπως σε όλα τα χωριά έτσι και εδώ εντυπωσιασμένος ο αθλητής από την υποδοχή τραβούσε video, σταμάτησε για λίγο, ήπιε νερό, συνομίλησε και έβγαλε φωτογραφίες με τους κατοίκους. Κατά την αναχώρησή του από το χωριό ανέβασε ο ίδιος ο αθλητής video, συγκινημένος και με τρεμάμενη φωνή περιγράφοντας τα συναισθήματά του από την υποδοχή των κατοίκων στα χωριά που διέρχεται.

Από το Αχλαδόκαστρο – Αρτοτίβα με οδηγό τον εξαιρετικό Αντώνη Χαλμούκη και συνοδηγό τον Γιώργο Διαμαντή αναχώρησαν για τον επόμενο Σταθμό τον Πλάτανο.

Στον Πλάτανο

Κέντρο ορεινής Ναυπακτίας με Ξενώνες - Μουσεία - Ταβέρνες.

Δυνατή υποδοχή με χαμόγελα, εδέσματα με ωραίες μακαρονάδες και βραστές πατάτες, όπως είχαμε ζητήσει και οργάνωσε ο ιδιοκτήτης του Ξενώνα – Ρεστοράν «Αλωνάκι» Δημήτρης Ροντήρης και επιμελήθηκε η μητέρα του Άννα, ετών 78. Μας υποδέχθηκαν ο Πρόεδρος της Κοινότητας Γιώργος Πολύχρονος, ο Πρόεδρος του Συλλόγου Δημήτριος Ροντήρης και αρκετοί κάτοικοι.

Γράφει ο Νίκος Διδόπουλος κάτοικος Πλάτανου: Την Παρασκευή 28 Μαΐου έφτασε στο χωριό μας από το Μεσολόγγι και συνέχισε για Άνω Χώρα ο δρομέας Γιώργος Πανταζής, ακολουθώντας τον δρόμο των «εξοδιτών» στις 10 Απριλίου 1826. Ο Πλάτανος είχε πολύ μεγάλη συμβολή στην Επανάσταση του 1821. Ο πρώτος που μυήθηκε στη Φιλική Εταιρεία το 1814 ήταν ο Πλατανιώτης δάσκαλος στο Βουκουρέστι Παναγιώτης Κολοτούρος. Έδωσε μάλιστα 300 γρόσια για τους σκοπούς της Εταιρείας. Είναι καταγεγραμμένοι σχεδόν 300 αγωνιστές του 1821.

Στην έξοδο σκοτώθηκαν 64 Πλατανιώτες. Εδώ στον Πλάτανο υποδέχθηκε τους «εξοδίτες» ο Γεώργιος Καραϊσκάκης. Πριν φτάσουν στον Πλάτανο, ο Καραϊσκάκης έστειλε ανθρώπους και τους μέτρησε όταν περνούσαν τη γέφυρα της Αρτοτίβας. Ετοίμασε τα ανάλογα σφαχτά και φαγητό. Ο Καραϊσκάκης έμενε στο χωριό μας στα Ροντηρέϊκα. Επειδή έπασχε από φυματίωση οι γιατροί του συνέστησαν ξηρό κλίμα για την ανάρρωσή του. Προτίμησε τον Πλάτανο γιατί είχε φίλους τους Ροντηραίους από την εποχή που ήταν στην αυλή του Αλή Πασά. Οι «εξοδίτες» αφού έμειναν στον Πλάτανο τέσσερις μέρες, συνέχισαν την πορεία τους μέσα από τα βουνά με προορισμό το Ναύπλιο.

Στη Χόμορη

Γράφει κάτοικος της Χόμορης αντί δικών μας εντυπώσεων: Αργά το απόγευμα της 28^ης Μαΐου ένα απρόσμενο τηλεφώνημα έδωσε μεγάλη χαρά στο χωριό της Χόμορης. Παρά την αναβολή του ιστορικού αγώνα δρόμου από το Μεσολόγγι στο Ναύπλιο προς τιμή των «Εξοδιτών», ένας μοναχικός δρομέας με μεγάλη καρδιά ο Γιώργος Πανταζής είχε ξεκινήσει το πρωί από το Μεσολόγγι το δικό του αγώνα και σε κάνα δίωρο θα πέρναγε από το χωριό μας!

Με μιας ξεκίνησαν οι ετοιμασίες, τελευταίας στιγμής μεν, με ενθουσιασμό και χάρη δε. Το πέτρινο καφενείο φωταγωγήθηκε, στην πλατεία αντίπερα από την Μεγάλη Βρύση στήθηκαν τα παραδοσιακά μεταλλικά τραπεζάκια, που πάνω τους απλώθηκαν τα εφόδια και τα κεράσματα: πολύχρωμα γλυκίσματα, κουλουράκια και ξηροί καρποί, ισοτονικά αναψυκτικά, κρασί και τσίπουρο για τους συνοδούς και φυσικά ο δίσκος του καφετζή γεμάτος με ποτήρια νερό.

Την άτυπη επιτροπή υποδοχής αποτέλεσαν ο πρώην Αντιδήμαρχος Ναυπακτίας Χρήστος Εγγλέζος, ο Έφορος εκδηλώσεων του Πολιτιστικού Συλλόγου και ιατρός Βασίλης Θεοφάνης, οι μόνιμοι κάτοικοι Χόμορης Ειρήνη Πλούμη (ιδιοκτήτρια της ταβέρνας) και Γιώργος Λ. Χαντζής, πρώην συνάδελφος του Γιώργου Διαμαντή (μικρός ο κόσμος!)(μελισσοκόμος και μελετητής της ιστορίας της Εξόδου) και 10 ακόμη Χομορίτες που βρέθηκαν στο χωριό εκείνη την μέρα.

Όλοι σηκωθήκαμε από την ταβέρνα και υπό τους ήχους του παραδοσιακού κλαρίνου υποδεχθήκαμε τον αέρινο Γιώργο, ο οποίος μετά από 80 χιλιόμετρα τρέξιμο φαινόταν ξεκούραστος και κεφάτος. Για δέκα περίπου λεπτά Ο Γιώργος ανέκτησε δυνάμεις, απάντησε στις ερωτήσεις μας, ενώ δεν έλειψαν και τα πειράγματα. Υπό το φώς του φεγγαριού μας χαιρέτισε και συνέχισε τον άθλο του για τον επόμενο σταθμό, την Άνω Χώρα.

Όλοι εμείς στη Χόμορη θα βάλουμε τα δυνατά μας, ώστε το 2027 να μας βρει έτοιμους για τον μεγάλο αγώνα!

Εμπρός στον δρόμο που χάραξε ο φίλος μας Γιώργος Πανταζής.

Στην Άνω Χώρα

Στην πανέμορφη Άνω Χώρα φτάσαμε αργά τη νύχτα. Απολαύσαμε όμως τη φιλοξενία στο καταπληκτικό ξενοδοχείο CRYSTAL MAOUNTAIN, που οργάνωσε ο Πρόεδρος του Συλλόγου Άνω Χώρας Ανδρέας Παπαϊωαννίδης και ιδιοκτήτης του ξενοδοχείου, που είναι κόσμημα για τον τόπο.

Η Άνω Χώρα είναι γνωστός προορισμός για χειμερινές και καλοκαιρινές αποδράσεις από τα αστικά κέντρα, για τις γιορτές του κάστανου και της τσιγαρίθρας, καθώς και για ποικίλες άλλες δράσεις που διοργανώνουν οι δραστήριοι κάτοικοί της. Στις ταβέρνες μπορεί κάποιος να απολαύσει υπέροχο φαγητό, στα καφενεία εκτός από καφέ να γευτεί τα υπέροχα χειροποίητα γλυκά κουταλιού και όχι μόνο, να επισκεφτεί τα αξιοθέατα της περιοχής, να σεργιανήσει στους πλακόστρωτους δρόμους και να απολαύσει τη διαμονή στα υπέροχα ξενοδοχεία της.

Στη Λιμνίστα

Χαράματα στη Λιμνίστα το πανέμορφο χωριό με τις ταβέρνες «Μουσεία» που φτάνει και μόνο να βλέπεις αυτά που έχουν φυλαγμένα και είναι η διακόσμηση τους. Εντυπωσιακή βρύση και επιβλητικό καμπαναριό με ρολόι. Υποδοχή από την Πρόεδρο του Συλλόγου Λαμπρινή Νικολοπούλου στην ταβέρνα - καφενείο «Το Τζάκι» της Τασίας Μπέκιου, που είναι η ψυχή του χωριού.

Στο Χάνι Ρέρεση Τειχίου

Περνώντας τον ποταμό Μόρνο το ξημέρωμα, μπήκαμε στη Δωρίδα στη γεωγραφική περιφέρεια Τειχίου. Θέλουμε να σημειώσουμε ότι από τα νερά του Μόρνου που συγκεντρώνονται στην ομώνυμη Λίμνη υδροδοτείται η Αθήνα και η Αττική γενικότερα.

Εδώ αλλάζουμε αυτοκίνητο και έχουμε οδηγό ένα καταπληκτικό παιδί τον Γιάννη Κατή από τη Γλυφάδα Δωρίδας με συνοδηγό πάντα τον Γιώργο Διαμαντή. Το Χάνι της Νίτσας Τετώρου δίπλα στο ποτάμι είναι ένα μοναδικό μουσείο πανίδας της περιοχής. Εδώ απολαμβάνουμε τον πρωινό μας υπέροχο καφέ και ετοιμαζόμαστε για το δύσκολο ανηφορικό τμήμα της διαδρομής.

Ξεκινάμε με τον δρομέα κεφάτο, έχοντας στα δεξιά μας το δάσος της Βαρνάκοβας με τις αιωνόβιες βελανιδιές και αριστερά μας το δάσος του Τειχίου.

Η Ιερά Μονή Παναγίας της Βαρνάκοβας είναι το 5^ο παλαιότερο μοναστήρι της Ελλάδας, ιδρύθηκε πριν από 949 χρόνια, συγκεκριμένα το 1077, από τον μοναχό Αρσένιο και έχει πολύ πλούσια ιστορία. Κατά την επαναστατική περίοδο του 1821 έπαιξε πολύ σπουδαίο ρόλο ως στρατηγείο των Δωριέων Καπεταναίων. Είχε δικό του Βαρνακοβίτικο σώμα από 200 μοναχούς και άλλους μαχητές που έλαβαν μέρος σε πολλές μάχες στη διάρκεια του αγώνα. Με εντολή του Καραϊσκάκη οι Οπλαρχηγοί της Δωρίδας Σκαλτσοδήμος, Σαφάκας, Καλύβας, Φραγκίστας, κ.ά επιχειρούσαν από την Βαρνάκοβα κατά των δυνάμεων του Κιουταχή μετά την έξοδο του Μεσολογγίου. Οι δυνάμεις του Κιουταχή με 4.000 Οθωμανούς πολιόρκησαν το Μοναστήρι και τη νύχτα της 26ης Μαΐου 1826 οι πολιορκημένοι αγωνιστές έκαμαν έξοδο. Οι Οθωμανοί έκαψαν το Μοναστήρι, στο οποίο επανήλθαν οι Δωριείς Οπλαρχηγοί το 1827.

Τείχιο

Περνώντας από τις πανέμορφες φυσικές ομορφιές του δάσους, φτάνουμε στον χώρο που βρίσκονται οι εγκαταστάσεις του πάρκου αναψυχής και εκδηλώσεων της Κοινότητας Τειχίου. Εκεί, εκτός από το θέατρο με τις πέτρινες κερκίδες, τον χώρο εκδηλώσεων, τα πέτρινα καθίσματα και τα πέτρινα τραπέζια για φαγητό, υπάρχει το κτίριο υποστήριξης που έχει όλες τις προδιαγραφές Κεντρικού Σταθμού του αγώνα μας, αφού διαθέτει τουαλέτες, μπάνια για τους αθλητές, κουζίνα και χώρο ανάπαυσης. Τον χώρο αυτό χρησιμοποιεί ήδη για τη διοργάνωση των αγώνων ορεινού τρεξίματος το TihioRace από το 2014. Συνεχίζουμε προς το Τείχιο μέσα από αμιγές δασικό τοπίο βελανιδιάς και πλατάνων. Στο Τείχιο υπάρχουν δύο ταβέρνες – καφέ, υπέροχοι παραδοσιακοί ξενώνες airbnb, Λαογραφικό Μουσείο, και άλλα αξιοθέατα για τους επισκέπτες.

Ποτιδάνεια

Πανέμορφο χωριό μέσα σε δάσος βελανιδιάς και ελάτου. Εκπληκτική φιλοξενία και ιδιαίτερα πρόσχαροι άνθρωποι. Στο παραδοσιακό καφενείο, ταβέρνα - εστιατόριο «Μελόκεδρος» του Προέδρου της Κοινότητας Θανάση Παπαγεωργίου και της γυναίκας του Τόνιας, είχαμε την ευκαιρία να θαυμάσουμε τον «Ορεινό Παράδεισο» από το μπαλκόνι του, μέχρι να φάει ο Γιώργος την μακαρονάδα του. Στον «Μελόκεδρο» μπορεί ο επισκέπτης να απολαύσει το εξαίσιο φαγητό της Τόνιας, παραδοσιακές πίτες και υπέροχα γλυκά κουταλιού.

Άγιος Θεόδωρος Κορυφή

Ακολουθώντας τον επαρχιακό δρόμο δύο χιλιόμετρα μετά την Ποτιδάνεια, στρίψαμε δεξιά στον δασικό δρόμο που οδηγεί προς το εκκλησάκι του Αγίου Θεοδώρου σε ύψος 1.424 μέτρων. Δύσκολος χωμάτινος δρόμος, αλλά εκπληκτική φύση και θέα. Από την κορυφή βλέπουμε μεγάλο τμήμα του Κορινθιακού Κόλπου, τη γέφυρα Ρίου – Αντιρρίου, την Πάτρα, το Αίγιο και τη Βόρεια πλευρά της Πελοποννήσου.

Δαφνοχώρι – Μαραζιά

Κατηφορίζοντας περνάμε από το χωριό Δαφνοχώρι ή Μαραζιά όπως ήταν η παλαιότερη ονομασία του. Το χωριό αυτό δεν κατοικείται πλέον, διότι οι κάτοικοί του έχουν μετοικίσει σταδιακά στην παραλιακή ζώνη με τους περισσότερους στη Γλυφάδα. Υπάρχουν τα παλιά σπίτια απομεινάρια του παρελθόντος και λίγα συντηρημένα σπίτια, που επισκέπτονται οι παλαιοί κάτοικοι σε ανάμνηση των παιδικών τους χρόνων.

Σύμφωνα με καταγραφή της παράδοσης οι λιγοστοί διασωθέντες «εξοδίτες» Μεσολογγίτες, μετά την Άνω Χώρα βρέθηκαν στα Μαραζιά, όπου τους περίμεναν οι ντόπιοι καπεταναίοι και οι κάτοικοι. Κάθισαν όλοι στη ρίζα του μεγάλου πλάτανου που ο ίσκιος του «σκεπάζει τεσσάρων αλωνιών τη γύρα» για να ξαποστάσουν και να συνεχίσουν στα Τριζόνια και από εκεί στον Λόγγο Αιγίου.

Δεν χάσαμε την ευκαιρία να φωτογραφηθούμε με τον δρομέα, μπροστά στον ίδιο υπεραιωνόβιο πλάτανο στην πλατεία των Μαραζιών, περιφέρειας 9,5 μέτρων, στον ίσκιο του οποίου είχαν σταματήσει οι «Εξοδίτες».

Ελαία

Κατηφορίζοντας για βγούμε στη θάλασσα, περάσαμε από το χωριό Ελαία ή Βελενίκο όπως ήταν η παλαιότερη ονομασία του, ενώ λίγο ανατολικότερα βρίσκεται το χωριό Καλλιθέα ή Ξυλογαϊδάρα, γνωστός κόμβος των οδικών επικοινωνιών την εποχή των επαναστατικών χρόνων του 18^ου και 19^ου αιώνα.

Νησί Τριζόνια

Το νησί Τριζόνια της Δωρίδας έπαιξε πολύ σπουδαίο ρόλο στα επαναστατικά χρόνια.

Κατοικούνταν από Έλληνες, που διέθεταν πλοιάρια, με τα οποία τροφοδοτούσαν το πολιορκημένο Μεσολόγγι. Από τα Τριζόνια γινόταν η διεκπεραίωση προς την Πελοπόννησο και κυρίως προς τον Λόγγο Αίγίου και το Αίγιο ή Βοστίτσα όπως ήταν η παλαιότερη ονομασία του. Από τα Τριζόνια πέρασαν στον Λόγγο Αιγίου και από εκεί πήγαν στο Ναύπλιο οι Μεσολογγίτες «εξοδίτες».

Τα Τριζόνια πλήρωσαν και αυτά βαρύ φόρο αίματος την περίοδο της Επανάστασης, αφού οι Οθωμανοί σκότωσαν τους κατοίκους, τα λεηλάτησαν και τα έκαψαν.

Σήμερα τα Τριζόνια είναι μοναδικό κατοικημένο νησί του Κορινθιακού κόλπου με πολλές ταβέρνες, ξενοδοχεία, καφετέριες και στο φυσικό του λιμάνι υπάρχει οργανωμένο αγκυροβόλιο σκαφών. Τους καλοκαιρινούς μήνες δέχεται πολλούς επισκέπτες, που περνούν με καραβάκια σε πέντε λεπτά από τα Χάνια. Αξίζει να σημειωθεί ότι στο νησί δεν επιτρέπονται τα αυτοκίνητα.

Γλυφάδα Τερματισμός

Τερματισμός στην πανέμορφη Γλυφάδα ώρα 19:12.

Υποδοχή ενθουσιώδης στον αθλητή – δρομέα με παρατεταμένα χειροκροτήματα που κράτησαν πάνω από 5 λεπτά. Ο Κώστας Αντωνόπουλος Αντιπρόεδρος της Ένωσης Δωριέων Επιστημόνων και Γραμματέας της Οργανωτικής Επιτροπής του αγώνα «Δρόμοι Ελευθερίας» πέρασε το ειδικό μετάλλιο, που είχαμε ετοιμάσει, στον λαιμό του Δρομέα – Αθλητή και μια κοπέλα του πρόσφερε ανθοδέσμη, που έφτιαξε μια κυρία από τη Γλυφάδα με λουλούδια από κήπους σπιτιών.

Κουρασμένος ο μεγάλος Γιώργος Πανταζής, αλλά εμφανώς συγκινημένος ευχαρίστησε τόσο για την θερμή υποδοχή, όσο και για την υποστήριξη σε όλο το δρόμο. Και η έκπληξη: Ήρθαν να τον υποδεχθούν η σύζυγός του και η σύντροφος του Μάκη Μπομποτά!

Παραβρέθηκαν τα μέλη του Τοπικού Συμβουλίου Γλυφάδας, ο Πρόεδρος Κώστας Τρίγκας, η Μιχαέλα Αγουρίδη και η Βάσω Βελίγκου, καθώς και πολλοί κάτοικοι της Γλυφάδας.

Ο Πρόεδρος της Κοινότητας Κώστας Τρίγκας μας προσέφερε ένα θαυμάσιο δείπνο, όπου είχαμε την ευκαιρία να ανταλλάξουμε απόψεις, να ξεδιπλώσουμε τις εντυπώσεις μας για την πορεία και να ξεκινήσουμε τις συζητήσεις για τη διοργάνωση του αγώνα το 2027.

Είπαμε στον Γιώργο ότι στον αγώνα του 2027 οι υπόλοιποι αθλητές θα είναι άγνωστοι, ενώ ο Γιώργος για όλους τους ανθρώπους στην διαδρομή θα είναι ο «δικός τους» αθλητής.

Ο Γιώργος Πανταζής από τα Τζουμέρκα, θα είναι για πάντα ο πρώτος που τόλμησε την αναβίωση της πορείας των «εξοδιτών» του Μεσολογγίου, τρέχοντας χωρίς ουσιαστική στάση 195 χιλιόμετρα σε 36 ώρες και 11 λεπτά.