Η ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΟΥ SIMONE MORO

Αυτό το ταξίδι μου στο Shisha Pangma ήταν η πέμπτη χειμερινή μου αποστολή (από 34 αποστολές στο σύνολο). Χωρίς να δίνω πολλή έμφαση ή λαθεμένη μετριοφροσύνη, μπορώ να ισχυριστώ ότι έχω ζήσει μια αξιοσημείωτη εμπειρία «στο κρύο» και έχω τόσο ήττες όσο και θριάμβους. Το Aconcagua (κορυφή 1993 νότια πλευρά), το Annapurna (τραγωδία με τον A. Boukreev), το Pink Marble Wall 6400 (κορυφή, στο Thien Shan), Shisha Pangma 2003/4 (σταμάτημα στα 7700), Shisha Pangma 2004/5 (κορυφή).

Η ορειβασία το χειμώνα είναι πολύ δύσκολη και διαφορετική, δυστυχώς έξω από τις επικρατούσες τάσεις και πραγματικά πάνω από το φυσιολογικό όριο κάποιου να καλύψει την έλλειψη ανέσεων.

Ο χειμώνας, όπως τα Χριστούγεννα, η Πρωτοχρονιά, όπως το (πόσο κάνει) 2+2, το jet lag και πολλά ακόμα πράγματα είναι πάντα σίγουρα, μια απόλυτη ιδέα, γνωστή και επιστημονικά αποδεκτή από όλους. Από τις 21 Δεκεμβρίου μέχρι τις 21 Μαρτίου επικρατεί ο χειμώνας στο βόρειο ημισφαίριο του πλανήτη. Η επιστήμη και η αστρονομία πάντα συμφωνούσαν σ αυτό.

Η 11η Δεκεμβρίου (2004) έφερε την άφιξη ενός Γάλλου (Σημ. Α-Ζ: εννοεί φυσικά τον Jean Cristophe Lafaille. Ο χαρακτηρισμός «Γάλλος» χρησιμοποιείται παρακάτω και σε όλη την υπόλοιπη επιστολή του Moro), ο οποίος επάξια σκαρφάλωσε το Shisha Pangma, αφού είχε δουλέψει και σκαρφαλώσει την πλευρά τον Νοέμβριο (χαρακτηριστική κίνηση στη μέση του φθινοπώρου) και είπε ότι αυτή η αξιέπαινη ανάβαση πραγματοποιήθηκε μέσα στη διάρκεια του χειμώνα και ότι αυτός ο ίδιος ήταν κατά συνέπεια, ο πρώτος στον κόσμο που έκανε αυτή την ανάβαση μέσα στο χειμώνα.

Γιατί? Η Θιβετιανή και η Νεπαλέζικη γραφειοκρατία λένε ότι η χειμερινή περίοδος ανοίγει στις 1 Δεκεμβρίου, όπως ακριβώς η χειμερινή περίοδος του σκι στο Cortina, στο Chamonix ή στο Aspen κι έτσι, χωρίς να ακολουθούνται οι νόμοι της επιστήμης και του πλανήτη, και αφήνοντας τη γραφειοκρατία πίσω, επέστρεψε στο σπίτι του με το ξεκίνημα του χειμώνα την κατάλληλη στιγμή για τα Χριστούγεννα και το Νέο Έτος, πιθανόν όπως είχε υποσχεθεί.

Ο Simone Moro στην τελική κόψη του Shishapangma, στις 14 Ιανουαρίου 2005. Πίσω και αριστερά, η "Κεντρική Κορυφή" του Shishapangma

Πέντε άλλοι -αναμφισβήτητα περισσότερο βλάκες- ορειβάτες, τέσσερις Πολωνοί κι ένας Ιταλός, αποφάσισαν να ακολουθήσουν τα βήματα μεγάλων ορειβατών του παρελθόντος και του παρόντος (Zawada, Kukuczka, Wielicki, Berbeka, Garrido…) και να ακολουθήσουν τους νόμους της φύσης και της επιστήμης, περιμένοντας για την 21η Δεκεμβρίου, ημέρα κατά την οποία ο χειμώνας ξεκινά, για να δοκιμάσουν να σκαρφαλώσουν το Shisha Pangma, το οποίο μαζί με ακόμα επτά άλλες κορυφές των 8000 μέτρων δεν έχει ποτέ σκαρφαλωθεί τον πραγματικό χειμώνα (όχι τον χειμώνα του σκι ή των επίσημα σφραγισμένων εγγράφων).

Και πρέπει να ειπωθεί ότι ο Γάλλος υπήκοος, ακολουθώντας μια περίεργη μέθοδο για τα σπορ, δεν ξεκαθάρισε καν την πρόθεσή του, δεν είπε τίποτα για την παρουσία του στην Νεπαλέζικη εταιρεία, που τον βοήθησε στο θέμα της διοικητικής υποστήριξης, έτσι ώστε να πιεστεί και να συγκεντρωθεί μόνο τη μέρα που ξεκίνησε για την κορυφή. Εάν δεν τα κατάφερνε και κρατούσε τη σιωπή του, κανένας δεν θα ήξερε για την προσπάθειά του και την αποτυχία του… κι αυτό επίσης είναι ένα μάθημα.

Μετά, στις 19 Ιανουαρίου, έγραψε μια συγκινητική απάντηση στον Wielicki, ο οποίος τον είχε νουθετήσει όπως ένας πατέρας θα έκανε προς το παιδί του που υπερέβαλε, και σε όλο τον ορειβατικό κόσμο (περιλαμβάνοντας τον Garrido, ο οποίος όπως και ο Wielicki, έπρεπε επίσης να «εξηγήσει» αυτονόητα πράγματα).

Συνεχίζει να συκοφαντεί τη χειμερινή μας αποστολή, και προσπαθεί να κάνει τη φθινοπωρινή του ανάβαση κάτι που δεν είναι –μια χειμερινή ανάβαση. Λέει ότι έγιναν διακρίσεις σε βάρος του επειδή δεν είναι Πολωνός –λοιπόν, ούτε κι εγώ είμαι. Η διαφορά είναι ότι εγώ σέβομαι τους κανόνες.

Σαν ένα δύστροπο παιδί, ο Γάλλος προσπαθεί να κάνει την επιτυχία του να μετράει σαν ένας θρίαμβος σε Παγκόσμιο Πρωτάθλημα. Και δεν είναι τόσο έξυπνος, ώστε να δημοσιεύει φωτογραφίες του που ποζάρει μπροστά από το αντίσκηνό του φορώντας όλο κι όλο ένα T-shirt! Όμως ποιο είναι τότε το πραγματικό κρύο το χειμώνα στα Ιμαλάια?

Σε κάθε περίπτωση, χωρίς να μπαίνουμε τόσο πολύ σε μια αντιπαράθεση, είτε ο Γάλλος αποδέχεται τους κανόνες του υπόλοιπου πλανήτη και την φθινοπωρινή ανάβασή του, είτε θα πρέπει να αρχίσει να αποδέχεται ότι θα τον αγνοήσουν –αφού γελοιοποιηθεί μάλιστα- πράγμα που έχει αρχίσει να συμβαίνει τώρα.

Ας το ξεχάσουμε και ας ελπίσουμε ότι αυτή η αντιπαράθεση είναι η τελευταία απάτη ενός επίσημα σφραγισμένου εγγράφου και ας γυρίσουμε τώρα στην πρώτη, μοναδική και αληθινή χειμερινή ανάβαση του Shisha Pangma 8027.

Προσπαθήσαμε τον προηγούμενο χειμώνα και φτάσαμε κοντά στην επιτυχία, σταματώντας (ο Piotr κι εγώ) στα 7700 μέτρα, αφού είχαμε σκαρφαλώσει το φανταστικό “Corredor Girona”, το οποίο ανοίχτηκε από τους Ισπανούς Figueras και Permane. (Τυπικό για Ισπανούς ορειβάτες, οι οποίοι άφησαν τα ίχνη της δεξιοτεχνίας τους και στη νότια πλευρά του Shisha).

Η έλλειψη επιτυχίας οφείλεται στο περασμένο της ώρας. Η ώρα 15:00 είχε ήδη περάσει όταν φτάσαμε στα 7700 μέτρα και απέμεναν δύο ώρες με φως ημέρας, τις οποίες χρειαζόμασταν για να επιστρέψουμε στο αντίσκηνό μας στα 7100. Η εναλλακτική λύση ήταν να κάνουμε μια θανατηφόρα υπαίθρια διανυκτέρευση στους -50 βαθμούς. Βρήκαμε τη σύνεση αλλά και την αθλητική ήττα στην απόφαση να εγκαταλείψουμε την πρόθεσή μας. Η αλλαγή στις καιρικές συνθήκες μας ανάγκασε να σκεφτούμε μια άλλη προσπάθεια μια άλλη φορά. Ήταν 17 Ιανουαρίου 2004.

Έχοντας χωνέψει την ήττα, η επόμενη χρονιά θα έφερνε μια νέα προσπάθεια. Η ίδια ομάδα: Jan, Darek, Jacek, Piotr κι εγώ. Η προτεινόμενη ανάβαση ήταν διαφορετική αυτή τη φορά. Αποφασίσαμε να δοκιμάσουμε τη Γιουγκοσλάβικη διαδρομή στην δεξιά άκρη της ορθοπλαγιάς. Δεν γνωρίζαμε πολλά γι αυτή τη διαδρομή, αλλά γνωρίζαμε ότι η κόψη απ αυτή την πορεία φτάνει μέχρι τα 7300. Αντίθετα με την προηγούμενη χρονιά, γνωρίζαμε ότι πρέπει να κοιμηθούμε εκεί πάνω και ότι δεν θα μπορούμε να επιχειρήσουμε να φτάσουμε την κορυφή ξεκινώντας από την κατασκήνωση στην πλαγιά. Η κόψη αυτή είναι αναθεματισμένα μεγάλη και σε αρκετές περιπτώσεις περίπλοκη…

Ξεκάθαρα, δεν θέλαμε Σέρπας ή οξυγόνο μαζί μας και η δουλειά μοιράστηκε ανάμεσα στους τέσσερις, όπως και στον Jan, τον αρχηγό της αποστολής, ο οποίος θα αναλάμβανε τα βασικά λογιστικά ζητήματα. Ανάμεσα στην Κατασκήνωση Βάσης και στην Προωθημένη Κατασκήνωση Βάσης, μεσολαβούσαν 10 km τα οποία έπρεπε να καλύψουμε για να δούμε την ορθοπλαγιά πάνω στη διαδρομή μας. Αυτό ήταν και το σημείο εκκίνησης, όπου αρχίσαμε να χρησιμοποιούμε κραμπόν και πιολέ.

Στις 30 Δεκεμβρίου ήμασταν σε θέση να εγκαταστήσουμε την πρώτη μας βασική κατασκήνωση στα 6550 μέτρα, στη μέση της πλαγιάς, προστατευμένη κάτω από ένα σεράκ. Χρησιμοποιήσαμε και φιξάραμε μερικά μέτρα σχοινί με σκοπό να μπορέσουμε να φτάσουμε αυτό το σημείο και αργότερα την κόψη. Αφού φιξάραμε τα σχοινιά και με τα σακίδιά μας βαρύτερα, συχνά σκαρφαλώναμε πάνω σε κινούμενο πάγο και τα σχοινιά ήταν τοποθετημένα για να επισπεύσουν την κατάβαση.

Κανονικά και έγκαιρα, ο Darek και ο Jacek αντικαθιστούσαν στα καθήκοντα εμένα και τον Piotr. Η τίμια συνεργασία αυτών των τεσσάρων ορειβατών ήταν το μυστικό γι αυτό που επιτεύχθηκε αργότερα.

Περάσαμε τέσσερις βραδιές στο C1, ανεβαίνοντας και κατεβαίνοντας λίγες φορές, μέχρι να καταφέρουμε να εξοπλιστούμε εμείς οι ίδιοι. Ξεπεταχτήκαμε στην τελική κόψη στα 7350 και εγκαταστήσαμε το C2. Το GPS έγραψε 7416 μέτρα σ αυτό το σημείο, αλλά νομίζουμε ότι έγραψε παραπάνω από όσο πραγματικά είναι.

Γεννημένη από λίγη τρέλα, μας ήρθε η ιδέα να δοκιμάσουμε να φτάσουμε στην κορυφή την επόμενη μέρα από εκείνη που θα στήναμε την C2. Στην πραγματικότητα θέλαμε να κοιμηθούμε εκεί για να εγκλιματιστούμε, και να επιστρέψουμε πίσω στη βάση. Είχαμε ορειβατήσει με υπερβολικά βαριά σακίδια ολόκληρη τη μέρα, σκαρφαλώνοντας βράχο ΙΙΙ & IV βαθμού. Στο τέλος δεν μας είχε καθόλου ενέργεια. Αλλά όταν το απόγευμα φτάσαμε πάνω στην ράχη, είδα την δευτερεύουσα κορυφή κι ένιωσα να μεταφέρομαι πίσω στην προηγούμενη χρονιά, στις 15:00 της 17ης Ιανουαρίου. «Αύριο θα το επιχειρήσουμε!» είπα αμέσως στον Piotr, ο οποίος ανάμεσα στο λήθαργο και στον ενθουσιασμό δέχτηκε την τρελή μου ιδέα. Τηλεφώνησα στον Karl Gabl, στον αλάθητο μετεωρολογικό μου γκουρού στο Innsbruck, κι εκείνος μου είπε ότι την επόμενη μέρα θα φυσούν δυνατοί άνεμοι και θα κάνει κρύο, αλλά ο ουρανός θα είναι καθαρός…

Ξεκινήσαμε στις 8 το πρωί (τόσο αργά που έμοιαζε με ορειβατική βλασφημία) από το αντίσκηνό μας στα 7350 για να επιχειρήσουμε την κορυφή… Δεν ξέρω τι είχαμε ο Piotr κι εγώ στο μυαλό μας. Ίσως ένα χρόνο από σκέψεις, πέρα απ τον συνηθισμένο ενθουσιασμό, ίσως τη σκέψη από την «εξυπνάδα» της 11ης Δεκεμβρίου. Γεγονός είναι πάντως ότι ‘πετάξαμε’ πάνω στη ράχη και σε λιγότερο από 5 ώρες, στις 13:15 βρισκόμασταν στην Κύρια Κορυφή του Shisha Pangma, στα 8027 μέτρα (Σημ.Α-Ζ: σύμφωνα με τις τελευταίες και επίσημα υιοθετημένες μετρήσεις των Κινέζων, η κορυφή έχει υψόμετρο 8036 μέτρα). Ένα κλάμα χαράς κι απελευθέρωσης, μια σφιχτή αγκαλιά κι ανάμεσα σ επιβλητικές ριπές του αέρα πήραμε 9 φωτογραφίες και κινηματογραφήσαμε 50 δευτερόλεπτα. Πίσω μας, η χαρακτηριστική Κεντρική Κορυφή, την οποία ανέβηκα το 1996, 19 μέτρα χαμηλότερη σε σχέση με την Κύρια Κορυφή.

Έκανε κρύο, υπερβολικό κρύο. Προσπαθήσαμε να βγάλουμε στον ασύρματο κάποιον απ την ομάδα μας, αλλά κανένας δεν απάντησε. Ήταν δικιά μας η ευκαιρία να χαρούμε και να το ζήσουμε μόνοι μας. Everest, Lhotse, Nuptse, Cho Oyu, Langtang και χιλιάδες άλλες κορυφές απλώνονταν τριγύρω μας, δαρμένες από την παγωμένη ανάσα του Γεναριάτικου αέρα.

Δεν έμειναν ίχνη από την ανάβασή μας. Τα στοιχεία της φύσης αυτής της 14ης Ιανουαρίου έσβησαν τα πάντα. Ίσως ένα ίχνος θα παραμείνει στην ιστορία της ορειβασίας, εάν η επίσημα σφραγισμένη κάρτα δεν πάρει το πάνω χέρι. Στα σίγουρα πάντως, στην προσωπική μας ιστορία, η ώρα 13:15 της 14ης Ιανουαρίου 2005 θα παραμείνει σαν μια συγκλονιστική στιγμή ατέλειωτης χαράς!

Simone



Ο ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ EXPLORERS WEB

Το 2003, ο Lafaille (ο «Γάλλος») και ο Simone Moro, άνοιξαν μια παραλλαγή διαδρομής στο Nanga Parbat και ο Lafaille έκανε κορυφή στις 23 Ιουνίου. Μετά, στις 15 Ιουλίου, ο ίδιος και ο Ed Viesturs έκαναν κορυφή στο Broad Peak. Στην επιστροφή του από την κορυφή, ο Lafaille είχε σοβαρές αναπνευστικές δυσκολίες. Ο Viesturs και ο Καζάχος Denis Urubko πραγματοποίησαν μια νυκτερινή επιχείρηση σωτηρίας και κατέβασαν με ασφάλεια απ το βουνό τον Lafaille. Ο Urubko είναι στενός φίλος του Moro και λογιζόταν σαν ένας από τους ορειβάτες που θα συμμετείχε στην Πολωνική αποστολή στο Shisha, αλλά αυτός έπρεπε τελικά να εγκαταλείψει τα σχέδια εξαιτίας οικογενειακών λόγων.

Ο Simone Moro μεταδίδει νέα της αποστολής με τη βοήθεια PDA και δορυφορικού τηλεφώνου, μέσα από ένα αντίσκηνο σε προωθημένη κατασκήνωση.

Στις 11 Δεκεμβρίου 2004, ο Jean Christophe Lafaille έφτανε στην κορυφή του Shisha Pangma, αφού είχε ανοίξει τη διαδρομή του και είχε εγκαταστήσει τις ψηλές κατασκηνώσεις του στα τέλη Νοεμβρίου. Έφτασε στο βουνό κρατώντας μυστικές τις προθέσεις του, αν και ήταν ήδη γνωστό ότι ο Simone Moro και οι Πολωνοί φίλοι του θα επαναλάμβαναν την χειμερινή απόπειρά τους των αρχών του 2004. Μετά την επιτυχία του ο Lafaille διεκδίκησε ‘χειμερινή ανάβαση’ και ‘νέα διαδρομή’.

Η κοινότητα της χειμερινής ορειβασίας των Ιμαλαΐων έσπευσε να βάλει τα πράγματα στη θέση τους: «Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι αυτό που έκανε δεν είναι χειμερινή ανάβαση… ο χειμώνας αρχίζει στις 21 Δεκεμβρίου σε όλο τον κόσμο», είπε ο Garrido στο ExplorersWeb. Πίσω στο 1988, ο Fernando Garrido ολοκλήρωνε την πρώτη σόλο χειμερινή ανάβαση σε 8άρα κορυφή, στο Cho Oyu. Μήνες μετά τον Garrido, στις 31.12.88, ο Kryzstof Wielicki θα πετύχαινε στην μόνη ακόμα σόλο χειμερινή ανάβαση 8άρας (κύριας) κορυφής, στέκοντας μόνος στην κορυφή του Lhotse.

Ο Wielicki δήλωσε για το θέμα Lafaille στο Desnivel: «Πρέπει να δείτε τη διαφορά ανάμεσα στις προθεσμίες που ορίζονται σε μια άδεια ανάβασης (κάτι που αποτελεί κυβερνητική απόφαση) και στον πραγματικό χειμώνα… Το Υπουργείο Τουρισμού του Νεπάλ όρισε την 1η Δεκεμβρίου σαν το ξεκίνημα των χειμερινών ορεινών δραστηριοτήτων, με την αντίληψη ότι αποτελεί τη μέρα που οι αποστολές φτάνουν στις Κατασκηνώσεις Βάσης, και την 15η Φεβρουαρίου σαν τη μέρα που αυτές θα πρέπει να τις εγκαταλείψουν… Συνήθως ο άνεμος αρχίζει να φυσά μετά τα Χριστούγεννα. Γι αυτό νομίζω ότι ο Jean Christophe απόλαυσε υπέροχες φθινοπωρινές καιρικές συνθήκες».

Ο Wielicki υπέβαλε επίσης τις ενστάσεις του για τον ισχυρισμό του Lafaille για νέα διαδρομή: «Σε μια διαφορετική ανάλυση, η ‘νέα’ διαδρομή δεν είναι και τόσο νέα, όσο ένας νέος δρόμος για να φτάσει στη Βρετανική διαδρομή και όχι και τόσο λογικός: προκύπτει από τραβερσάρισμα τριών άλλων διαδρομών, στις οποίες συγκαταλέγεται κι αυτή που άνοιξα εγώ το 1993».

Μέχρι τώρα μόνο 8 από τις 14 οχτάρες Κορυφές των Ιμαλαΐων έχουν σκαρφαλωθεί χειμώνα. Όλες –με εξαίρεση την τελευταία όπου συμμετείχε και Ιταλός- πραγματοποιήθηκαν από Πολωνούς ορειβάτες στη διάρκεια του ημερολογιακού χειμώνα, από το Everest το 1980 μέχρι το Lhotse το 1988, που ήταν και η τελευταία φορά που πατήθηκε για πρώτη φορά χειμώνα 8άρα κορυφή.


ΣΧΟΛΙΟ ΤΟΥ Α-Ζ

Μας είναι δύσκολο να αποφανθούμε με βεβαιότητα αν οι απόψεις Moro ευσταθούν 100% και να πάρουμε θέση υπέρ της μιας ή της άλλης πλευράς. Υπάρχουν έμπειροι ορειβάτες της διεθνούς σκηνής με περγαμηνές, που εκφράστηκαν για το θέμα. Εκείνο που θα επισημάνουμε μόνο είναι οι αντιπαλότητες που αναπτύσσονται (και) στο χώρο της ορειβασίας. Υπάρχουν αρκετοί –κυρίως μη σχετικοί με την ορειβασία- που πιστεύουν στις υψηλές αξίες της και που δεν μπορούν να αντιληφθούν τέτοιου είδους διαμάχες ανάμεσα σε ανθρώπους που στο παρελθόν κρέμασαν τις ζωές τους ο ένας από τον άλλον. Έκπληξη στους ανθρώπους του χώρου θα προκαλούσε η απουσία τέτοιων επεισοδίων, που σκιάζουν βέβαια την παραπέρα εξέλιξη του ‘αθλήματος’ (ας μας επιτραπεί ο χαρακτηρισμός).

Είναι προφανές ότι διακυβεύονται και οικονομικά συμφέροντα σε τέτοιες διενέξεις και είναι αναπόφευκτο να δημιουργούνται διαμάχες ανάμεσα σε ανθρώπους που διεκδικούν πρωτιές και τιμές. Ας συγκρατήσουμε ότι ο «χρυσός αιώνας» της ορειβασίας έχει περάσει προ πολλού, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στον υπόλοιπο κόσμο.



Χρήσιμα Links:
- Η επιστολή του J.C.Lafaille (μεταφρασμένη στο Α-Ζ)
- Η άποψη του K. Wielicki