Το UTMB® δεν είναι μόνο ένας αγώνας. Είναι μια ολόκληρη αθλητική κουλτούρα. Υπάρχουν, φυσικά, οι κορυφαίοι αθλητές του κόσμου, οι μεγάλες επιδόσεις, τα ρεκόρ και η μάχη για τη νίκη. Βλέπεις μπροστά σου ανθρώπους που αποτελούν πρότυπα για χιλιάδες δρομείς. Υπάρχει όμως και μια άλλη πλευρά, εξίσου σημαντική.

Στην ίδια διοργάνωση συναντάς ανθρώπους πολύ διαφορετικούς μεταξύ τους. Έμπειρους ultrarunners και ανθρώπους που βρίσκονται για πρώτη φορά εκεί. Αθλητές μεγαλύτερης ηλικίας, νεαρούς αθλητές και αθλήτριες, συμμετέχοντες από διαφορετικές χώρες και ανθρώπους με διαφορετικές σωματικές δυνατότητες και διαφορετικές αφετηρίες. Για κάποιους ο στόχος είναι ένας χρόνος ή μια θέση. Για άλλους ένας τερματισμός, μια προσωπική υπέρβαση ή απλώς η εμπειρία του να σταθούν στη γραμμή εκκίνησης.

Και βλέπεις ανθρώπους που έχουν να ξεπεράσουν πολύ διαφορετικά εμπόδια. Αθλητές με αναπηρίες, ανθρώπους που επιστρέφουν μετά από σοβαρούς τραυματισμούς ή ασθένειες, αλλά και δρομείς 70 και 80 ετών που συνεχίζουν να στέκονται στη γραμμή της εκκίνησης. Ο Yanis Debaud, μετά από σοβαρό ατύχημα και βλάβη στο ισχιακό νεύρο, επέστρεψε στο UTMB®. Ο Pierre Cabon συμμετείχε στο MCC® με ειδικά προσαρμοσμένο αμαξίδιο. Ο Travis Warwick-Oliver, με ακρωτηριασμό κάτω από το γόνατο, επιχείρησε το PTL®. Ο Nicolas Ronget, εκ γενετής τυφλός, τερμάτισε στο MCC®, ενώ ο Guillaume Pick, εκ γενετής κωφός, τερμάτισε το TDS®. Ο Pol Makuri, αθλητής με εγκεφαλική παράλυση, τερμάτισε στο OCC®. Και δίπλα τους, άνθρωποι που μπορεί να τρέχουν τον πρώτο τους αγώνα, να επιστρέφουν μετά από χρόνια ή απλώς να θέλουν να αποδείξουν στον εαυτό τους ότι μπορούν. Άλλοι έχουν να ξεπεράσουν το σώμα τους, άλλοι την ηλικία, άλλοι έναν τραυματισμό και άλλοι τον ίδιο τους τον φόβο. Ο καθένας, όμως, έχει τον δικό του λόγο να βρίσκεται εκεί.

Αλλά η ίδια γραμμή εκκίνησης. Και αυτό λέει πολλά για το τι μπορεί να είναι ο αθλητισμός. Δεν είναι μόνο για αυτούς που κερδίζουν. Είναι και για αυτούς που προσπαθούν, που επιστρέφουν, που ξεκινούν ξανά, που θέλουν απλώς να δουν μέχρι πού μπορούν να φτάσουν.

Από την πλευρά της αθλητικής ψυχολογίας, αυτό έχει μεγάλη σημασία. Το να νιώθεις ότι ανήκεις κάπου, ότι είσαι μέρος μιας ομάδας και μιας κοινότητας, μπορεί να είναι εξίσου σημαντικό με την ίδια την επίδοση. Και στο Chamonix αυτό το έβλεπες παντού. Ο κόσμος δεν ήταν εκεί μόνο για τους κορυφαίους. Ήταν εκεί για τον φίλο του, τον σύντροφό του, τον συναθλητή του, τον δικό του άνθρωπο. Άλλοι για να δουν τα είδωλά τους και άλλοι απλώς για να ζήσουν από κοντά αυτή την ατμόσφαιρα.

Και το πιο όμορφο ήταν ότι χειροκροτούσαν τους πάντες. Τον πρώτο, αλλά και τον τελευταίο. Αυτόν που περνούσε μπροστά τους πετώντας και αυτόν που, μετά από πολλές ώρες, έφτανε στον τερματισμό περπατώντας με δυσκολία. Γιατί εκεί δεν είχε σημασία μόνο ο χρόνος. Είχε σημασία η προσπάθεια.

Εκεί κατάλαβα κάτι που θεωρώ πολύ σημαντικό: η αθλητική κουλτούρα δεν φαίνεται μόνο από το πόσο γρήγορα τρέχεις, αλλά και από το πόσο χώρο αφήνεις στους άλλους να τρέξουν. Όταν αγωνίζεσαι, είσαι τόσο μέσα στη δική σου προσπάθεια που δύσκολα βλέπεις τη μεγάλη εικόνα. Όταν όμως στέκεσαι απ’ έξω, βλέπεις όλες αυτές τις διαφορετικές ιστορίες που κρύβονται πίσω από κάθε αθλητή.

Και τότε καταλαβαίνεις ότι το trail δεν είναι μόνο το βουνό και ο αγώνας. Είναι οι άνθρωποι, η παρέα, το support, το χειροκρότημα. Είναι αυτή η αίσθηση ότι για λίγες ημέρες μια ολόκληρη περιοχή ζει και αναπνέει γύρω από το τρέξιμο.

Και αυτή την εικόνα θα ήθελα να τη βλέπω όλο και περισσότερο και στην Ελλάδα. Το trail μεγαλώνει, οι αγώνες αυξάνονται και όλο και περισσότεροι άνθρωποι μπαίνουν στο βουνό. Μαζί όμως χρειάζεται να μεγαλώσει και η κουλτούρα μας. Να υπάρχει χώρος για όλους: για τον νέο, τον μεγαλύτερο, τον αρχάριο, τον elite, τον άνθρωπο με αναπηρία. Να μάθουμε να χειροκροτάμε όχι μόνο τον πρώτο, αλλά και αυτόν που παλεύει μέχρι το τέλος.

Γιατί, τελικά, η αξία μιας αθλητικής προσπάθειας δεν μετριέται πάντα με το χρονόμετρο. Για κάποιον μπορεί να είναι ένας χρόνος ή μια θέση, για κάποιον άλλον ένας τερματισμός, μια επιστροφή, η υπέρβαση ενός φόβου ή απλώς η απόφαση να προσπαθήσει. Η ίδια διαδρομή μπορεί να σημαίνει κάτι εντελώς διαφορετικό για τον καθένα. Και ίσως εκεί βρίσκεται και η αυτοαποτελεσματικότητα στον αθλητισμό: όχι στο να πιστεύεις ότι μπορείς να τα καταφέρεις σε όλα, αλλά στο να πιστεύεις ότι μπορείς να ανταποκριθείς σε αυτό που έχεις μπροστά σου.

Μοιραζόμαστε το ίδιο βουνό, αλλά ο καθένας διανύει τον δικό του δρόμο.

Γιώργος Ιωάννου

Κλινικός Αθλητικός Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπευτής

www.psixologos-ioannou.gr