Αρχική>Άρθρα>Αγωνίζομαι>Θεωρία>Η Τέχνη της Αυταπάτης και η λεπτή κόκκινη γραμμή


Η Τέχνη της Αυταπάτης και η λεπτή κόκκινη γραμμή

Ένα από τα έμφυτα χαρακτηριστικά του ανθρώπινου εγκεφάλου είναι η αέναη ικανότητα και τάση του να προσαρμόζεται στο οτιδήποτε. Ανεξάρτητα αν πρόκειται για κάτι καλό ή κακό. Όταν κάτι που λέμε, ακούμε ή κάνουμε είναι εκτός της δικής μας «κανονικότητας» ή της πραγματικότητας όπως την γνωρίζουμε, ο εγκέφαλός μας μας ειδοποιεί αμέσως. Ένα ηλεκτρομαγνητικό κύμα, ένα μικρό σηματάκι κατευθύνεται στον εγκέφαλο ενεργοποιώντας το αισθητήριο που διαθέτει για να μας ειδοποιήσει ότι αυτό που κάνουμε ή ακούμε δεν είναι σωστό. Κάτι δηλαδή έχει συμβεί που απαιτεί την άμεση προσοχή μας. Είναι ίσως ένα από τα χαρακτηριστικά του εγκεφάλου, σχεδιασμένο να μας παρέχει την δυνατότητα να μαθαίνουμε από τα λάθη μας. Αν το σήμα αυτό είναι αρκετά δυνατό, μας οδηγεί στην επίγνωση του λάθους και μας ωθεί να προσπαθούμε να το διορθώσουμε το συντομότερο δυνατόν. Τι γίνεται όμως αν αυτό το ίδιο σήμα επαναλαμβάνεται με σταθερή συχνότητα;

Με την πάροδο του χρόνου, αν το ίδιο σήμα επαναλαμβάνεται συχνά και σταθερά, ο εγκέφαλός μας έχει (ευτυχώς κάποιες φορές, δυστυχώς όμως άλλες…) την τάση να το «συνηθίζει», να ναρκώνεται από αυτό. Αυτό το ηλεκτρομαγνητικό σηματάκι αρχίζει να χάνει σε ένταση σε κάθε του επανάληψη ξεθωριάζοντας από το επίπεδο της συνειδητής επίγνωσης προς το υποσυνείδητο, μέχρι το τελικό σβήσιμο από το αισθητήριο «μη κανονικού ή λάθους». Πάρτε για παράδειγμα έναν επαναλαμβανόμενο ενοχλητικό ήχο με ένα συγκεκριμένο μοτίβο. Στην αρχή θα μας εκνευρίσει, μετά θα το συνηθίσουμε, στο τέλος δεν θα το ακούμε καν. Το ίδιο με μια άσχημη μυρωδιά. Το ίδιο και με έναν γονέα που επαναλαμβάνει το ίδιο και το ίδιο κήρυγμα στο βλαστάρι του –«φτιάξε το δωμάτιό σου, διάβασε τα μαθήματά σου». Σαν παιδιά το έχουμε κάνει, σαν γονείς το έχουμε βιώσει. Από ένα σημείο και μετά αν απλά επαναλαμβάνεται χωρίς ουσία ή αλλαγή τόνου και σημαντικότητας, απλά θα μπαίνει από το ένα αυτί και θα βγαίνει από το άλλο. Σε μικρότερη κλίμακα συμβαίνει ακριβώς  όπως με μία λέξη ή φράση που επαναλαμβάνουμε συνεχώς. Στο τέλος χάνει το νόημά της. Κι αν χάσει το νόημα και την σημαντικότητα της ποιος ο λόγος να το συνεχίζουμε;

 

Σε κάθε τι που μας περιβάλλει και έχει αξία για εμάς, σίγουρα αυτή είναι μία κατάσταση την οποία πρέπει να αποφεύγουμε όσο μπορούμε. Όταν κάτι δεν αντιλαμβανόμαστε πια ότι είναι λάθος, ποιος ο λόγος να το διορθώσουμε; Δεν είμαστε σε θέση καν να γνωρίζουμε ότι αυτό που πράττουμε ή λέμε είναι λάθος. Ειδικά όταν δεν υπάρχει κάποιος να μας βγάλει από αυτό τον λήθαργο και να μας κρούσει τον κώδωνα, εμείς συνεχίζουμε με την ίδια μαθηματική ακρίβεια βουλιάζοντας όλο και περισσότερο στο ίδιο μας το λάθος.

 

Δυστυχώς το παραπάνω συμπέρασμα έχει προεκτάσεις σε πολλές εκφάνσεις της ζωής μας, άλλες φορές με μικρότερη σημασία και άλλες με μεγαλύτερη. Το αγαπημένο μας χόμπι, ασχολία ή όπως αλλιώς το αντιλαμβάνεται κανείς, το τρέξιμο, δεν θα μπορούσε να μην αποτελέσει παράδειγμα για όλα τα παραπάνω. Πόσες φορές αλήθεια δεν έχουμε δει δρομείς να προπονούνται άσκοπα κάνοντας λάθη στην προετοιμασία τους για έναν μεγάλο αγώνα. Ή ακόμα πόσες φορές έχουμε δει δρομείς να τρέχουν με λάθος τρόπο έχοντας εντελώς λάθος στάση σώματος; (Αλήθεια, έχει βιντεοσκοπήσει κανείς τον εαυτό του για να καταλάβει αν κάνει κάπου λάθος ή όχι; Και όχι, δεν εννοούμε selfie με την GoPro…) Κάτι που με μαθηματική ακρίβεια τους οδηγεί πολύ πιθανόν σε τραυματισμούς. Δεν βλέπουν κάτι λάθος σε αυτό, έτσι ξεκίνησαν, έτσι συνεχίζουν. Αν δεν βρεθεί κάποιος να τους διορθώσει θα συνεχίζουν σε αυτό το μοτίβο. Τα σήματα που έλαβαν στην αρχή -ένας πόνος στην μέση, στην γάμπα, στον αχίλλειο- και συνεχίζουν να τα λαμβάνουν εκπίπτουν στην κατηγορία του φυσιολογικού αφού «έλα μωρέ, αυτά είναι στο πρόγραμμα».

 

Το ίδιο συμβαίνει και με τα ψέματα. Ποιος δεν έχει διαβάσει τον μύθο του Αισώπου με τον «Ψεύτη βοσκό»; Πόσες φορές χρειάστηκε να φωνάξει «Λύκος-Λύκος!» στους συγχωριανούς του μέχρι εκείνοι να τον αγνοήσουν με την γνωστή καταστροφική στο τέλος συνέπεια; Βέβαια σε αυτή την εκδοχή δεν είναι ο εαυτός μας που παραπλανάται αλλά οι άλλοι. Αυτή είναι η καλή εκδοχή. Η χειρότερη δυστυχώς είναι ότι εμείς οι ίδιοι τις περισσότερες φορές παραπλανάμε τους εαυτούς μας. Τα ψέματα σιγά σιγά ξεθωριάζουν. Η εξαπάτηση κατ ‘εξακολούθηση γίνεται συνήθεια. Με την πάροδο του χρόνου δεν είμαστε σε θέση να αντιληφθούμε καν ότι εξαπατάμε ή ψευδόμαστε.

 

Ένα αληθοφανές σενάριο ξεκινάει κάπως έτσι: στην αρχή είναι ένα απλό και νόμιμο συμπλήρωμα διατροφής που αυξάνει τα επίπεδα μίας ορμόνης μας. Στην αρχή ο αθλητής νιώθει κάποιες ενοχές, μετά από λίγο όμως το δικαιολογεί στον εαυτό του «αφού το βρήκα στο φαρμακείο, δεν είναι κάτι σπουδαίο!». Την επόμενη φορά που θα αντιμετωπίσει  αυτό το δίλλημα μπορεί να είναι μία ουσία που κινείται σε «γκρι ζώνη» που θα του δώσει ο γιατρός ή ο προπονητής του. Πάλι ενοχές. Μπορεί να είναι «τεχνικώς νόμιμο» αλλά ξέρει  ότι είναι κάτι που θα του δώσει προβάδισμα σε σχέση με τους συναθλητές του. Η δικαιολογία δεν αργεί: «αφού είναι νόμιμο!». «Αφού μου το έδωσε ο προπονητής μου που ξέρει!».  Έτσι σιγά σιγά τα καμπανάκια του κινδύνου και του λάθους σταματούν να χτυπούν. Αφού αισθάνεται ηθικά εντάξει με τον εαυτό του συνεχίζει. Συνεχίζει και φτάνει η ώρα του μεγάλου διλλήματος, η ώρα που η ζυγαριά έχει από τη μια μεριά το σκληρό αναβολικό και από την άλλη την νομιμότητα, την ηθική και την υγεία του.  Το βάρος του κάθε σήματος που λαμβάνει ο εγκέφαλος ανεβαίνει πάνω στην ζυγαριά. Η κρίσιμη στιγμή που μετράει πόσο έχει ξεθωριάσει το ειδικό βάρος του σήματος που λαμβάνει όλον αυτόν τον καιρό για τα επαναλαμβανόμενα ψέματα. Δυστυχώς η πλάστιγγα δεν γέρνει πάντα από την σωστή μεριά…

 

Τα ψέματα στην περίπτωση του παραπάνω σεναρίου βέβαια αυτή την φορά αποτελούν δυστυχώς ένα όχι τόσο αθώο μοτίβο όσο μία επαναλαμβανόμενη λάθος προπόνηση. Μεγαλύτερο ψέμα στους εαυτούς μας από την χρήση αναβολικών ή άλλων ουσιών που θα βοηθήσουν τις επιδόσεις μας δεν υπάρχει. Ακόμα πιο ενοχλητικές πολλές φορές είναι οι δικαιολογίες που μπορούμε να ακούσουμε από ανθρώπους που έχουν πείσει τους εαυτούς τους ότι «δεν είναι κάτι τόσο κακό». Δεν είναι άλλωστε τυχαίο το ποσοστό (40,4%) των ερωτηθέντων σε έρευνα του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης οι οποίοι ερωτηθέντες για τους λόγους που τους οδήγησαν στην χρήση αναβολικών ουσιών, απάντησαν ότι είναι κοινός τόπος η αντίληψη ότι η χρήση αναβολικών ουσιών αποτελεί αναπόσπαστο μέρος ενός φυσιολογικού προγράμματος άσκησης.

 

Διαβάσαμε πρόσφατα στο facebook (το απόλυτο μέσο φανέρωσης ή καλύτερα απογύμνωσης του προσωπικού χαρακτήρα του καθενός μας) ένα σχόλιο ότι οι αναβολικές ουσίες «δεν είναι τόσο κακές» αφού πρέπει να συνδυαστούν και με σκληρή προπόνηση για να φτάσει κάποιος ψηλά. Στο μυαλό δηλαδή του σχολιαστή, η σκληρή προπόνηση αρκεί για να λειτουργήσει σαν την κολυμπήθρα του Σιλωάμ. Αν έχουμε φτάσει στο σημείο να το δικαιολογήσουμε στον εαυτό μας, το επόμενο επίπεδο είναι να το πράξουμε κιόλας.

 

Ως άνθρωποι κατέχουμε την Τέχνη της Αυταπάτης καλύτερα από κάθε άλλο ον. Το πρόβλημα με την μάστιγα του ντόπινγκ στον αθλητισμό όπου δυστυχώς τελευταία έχουμε δει και διαπιστωμένα κρούσματα σε ερασιτεχνικό (???) επίπεδο, εν τέλει οφείλονται και σε αυτό το φαινόμενο. Υπάρχει μία λεπτή κόκκινη γραμμή στην οποία όταν κάποιοι αθλητές την φτάσουν, θα έρθει η ώρα να πάρουν την μεγάλη απόφαση για το αν θα την περάσουν ή όχι. Το πρόβλημα για την καταπολέμηση του ντόπινγκ δεν είναι αυτή η λεπτή κόκκινη γραμμή. Είναι όλες οι προηγούμενες που οδηγούν σε αυτή…

 

Πηγές: SafeYou, ScienceOfRunning 

 

Τάκης Τσογκαράκης

Η αγάπη του για το βουνό ξεκινάει πολλά χρόνια πίσω με τις πρώτες αναβάσεις στην αγαπημένη του Πάρνηθα και μετέπειτα με την σχολή Ορειβασίας του ΕΟΣ Αχαρνών. Το 2007 έτρεξε τον πρώτο του αγώνα ορεινού τρεξίματος και από τότε ονειρεύεται "όλο και ψηλότερα, όλο και μακρύτερα". Ελπίζει να το κάνει για πολλά χρόνια ακόμα...

Website: www.advendure.com

Προσθήκη νέου σχολίου


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση

  • ΚΑΛΕΝΤΑΡΙ
  • ΠΡΟΣΦΑΤΑ
  • ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ
  • ΔΕΛΤΙΑ
next
prev

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΧΟΛΙΑ

FOLLOW US

Facebook Twitter YouTube RSS Flickr

FORUM

    • Έφυγε ο Κώστας Τζιβελέκας ... (1 Δημοσιεύσεις)
    • Αναχώρησε ο Κώστας Τζιβελέκας για το τελευταίο του ταξίδι, χτυπημένος από την επάρατη νόσο. Είχε πολλαπλές αποστολές στα βουνά του κόσμου με κυρίαρχο ρόλο στο Έβερεστ το 2004. Καλό σου ταξίδι Κώστα.
    • kanivallos
    • 21/02/2017 17:41
    • fenix 3+ζωνη (2 Δημοσιεύσεις)
    • Μου ήρθε ένα ακόμα λουράκι πράσινο, οπότε ζώνη ,λουράκι μαύρο και κίτρινο της garmin και ένα noname ebay στα 280ε. Ευχαριστώ
    • salamander
    • 20/02/2017 21:34
    • Η κοινωνική διεισδυτικότητα του ντόπινγκ (1 Δημοσιεύσεις)
    • Το ντόπινγκ με τη χρήση ουσιών που βελτιώνουν την απόδοση ή επισπεύδουν την αποκατάσταση αποτελεί παγκόσμιο, πολυδιάστατο κοινωνικό φαινόμενο, γνωστό από την αρχαιότητα. Σήμερα έχει προσλάβει εκρηκ
    • stibens1967
    • 18/02/2017 20:43

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Πάμε Taygetos Challenge by Salomon!

Πάμε Taygetos Challenge by Salomon!

«Έπειτα από μια ώρα είδαμε την Καρδαμύλη, ένα πυργωτό χωριουδάκι, στην άκρη της θάλασσας πίσω από έναν ωκεανό από λιόδεντρα». Αυτή είναι η πρώτη επαφή του Sir Patrick Lei...

Advendure © 2001-2013

Είσοδος or Εγγραφή

Εγγραφή

User Registration