
ADVENDURE is the leading web portal in Greece about Mountain Running, Adventure, Endurance and other Mountain Sports
info@advendure.com
Δεκάδες άρθρα έχουμε αφιερώσει όλα αυτά τα χρόνια στο να αναλύσουμε γιατί το ορεινό τρέξιμο είναι ένα άθλημα που συνδέεται με την ελευθερία, τη φύση, αλλά φυσικά και την προσωπική υπέρβαση. Έχοντας φτάσει πλέον σε ένα σημείο εκρηκτικής γιγάντωσης του αθλήματος, η κοινότητα μας καλείται να απαντήσει σε ένα δύσκολο ερώτημα: πόσο ανοιχτό είναι στην πραγματικότητα και όχι στην θεωρία το άθλημα μας σε ανθρώπους με διαφορετικές δυνατότητες, ανάγκες και αφετηρίες;
Το ορεινό τρέξιμο είναι άθλημα, που σημαίνει ότι από τη στιγμή που θα δοθεί το σύνθημα της εκκίνησης έχει χρονόμετρο και φυσικά αποτελέσματα. Έχει όμως και την μαγική αίσθηση ότι αφήνουμε πίσω μας τον θόρυβο της πόλης και την καθημερινότητα, καθώς αγκομαχάμε σε μια δύσκολη ανηφόρα, προσπαθούμε να κρατήσουμε την ισορροπία μας σε ένα τεχνικό μονοπάτι και θαυμάζουμε τη θέα από μια ψηλή κορυφή. Προφανώς λοιπόν, για κάποιους είναι η αναζήτηση μιας καλύτερης επίδοσης και κατάταξης, για άλλους είναι μια μορφή περιπέτειας και ένας τρόπος να γνωρίσουν τον εαυτό τους – ιδιαίτερα στα ultra trail - και για τους περισσότερους μια αφορμή για να βρίσκονται περισσότερο μέσα στη φύση.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο διαφορετικών εμπειριών, συχνά μιλάμε για το ορεινό τρέξιμο σαν να πρόκειται για έναν ενιαίο κόσμο, με κοινές απαιτήσεις, κοινές αξίες και έναν λίγο-πολύ αυτονόητο τρόπο συμμετοχής. Είναι όμως έτσι; Είναι το ορεινό τρέξιμο ένα άθλημα για όλους;
Ένα μεγάλο και αυθόρμητο “ΝΑΙ” θα ήταν η εύκολη απάντηση. Δεν χρειάζεται βιογραφικό, κατάλληλη ηλικία και να έχουμε κερδίσει αγώνες για να τρέξουμε στα μονοπάτια. Η πραγματικότητα όμως είναι πιο σύνθετη και αξίζει να την εξετάσουμε σε μεγαλύτερο βάθος.
Ένα από τα μεγάλα πλεονεκτήματα του ορεινού τρεξίματος είναι η ποικιλία. Ο καθένας μας μπορεί να το ζει με διαφορετικό τρόπο. Δεν χρειάζεται να τρέχουμε όλοι με την ίδια ταχύτητα, να διασχίζουμε τις ίδιες αποστάσεις ή να επιλέγουμε ίδιας δυσκολίας μονοπάτια. Άλλος απολαμβάνει να τρέχει στο χώμα ενός άλσους ή δάσους, άλλο σε τεχνικό αλπικό μονοπάτι και κάποιος άλλος να τρέχει για πολλές ώρες κάθε σαββατοκύριακο στο βουνό.
Όταν όμως μιλάμε για συμμετοχή σε αγώνα τα πράγματα αλλάζουν γιατί αλλάζουν και οι απαιτήσεις. Άλλο ένα εύκολο δεκάρι, άλλο ένας απαιτητικός skyrunning αγώνας και άλλο μια υπεραπόσταση με πολλά χιλιόμετρα και εξοντωτικές υψομετρικές.
Η φυσική κατάσταση, η εμπειρία, η τεχνική ικανότητα, η διαχείριση της κόπωσης και η γνώση του βουνού καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό τι μπορεί να κάνει κάποιος με ασφάλεια. Οπότε, δεν θα ήταν λογικό να απαιτούμε από κάθε αγώνα να είναι κατάλληλος για κάθε άνθρωπο. Όπως έχω πει και παλιότερα σε μια ομιλία, δεν είναι όλα για όλους! Δεν πρέπει να συγχέουμε τις απαιτήσεις μιας συγκεκριμένης διαδρομής με το δικαίωμα κάποιου να αισθάνεται μέρος της ευρύτερης κοινότητας του ορεινού τρεξίματος. Με άλλα λόγια, άλλο να μην είναι ένας αγώνας κατάλληλος για εμένα και άλλο να αισθάνομαι ότι δεν είμαι αρκετά καλός για το ορεινό τρέξιμο.
Όπως είπαμε και πιο πάνω στο κείμενο, το ορεινό τρέξιμο είναι άθλημα και κατά συνέπεια η επίδοση έχει κεντρική θέση, όπως σε όλα τα ατομικά αθλήματα. Χρόνοι, θέσεις και βαθμολογίες αποτελούν σημαντικό μέρος της αγωνιστικής εμπειρίας και αυτό είναι το λογικό. Από τη στιγμή που αρχίζει να γράφει το χρονόμετρο, η φύση του ανθρώπου που είναι ανταγωνιστική οδηγεί σε προσπάθεια για επίδοση, θέση και βελτίωση.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η επίδοση πρέπει να μετατρέπεται από αξιολόγηση της αγωνιστικής προσπάθειας σε μέτρο της αξίας του ίδιου του δρομέα.
Ο αθλητής που τερματίζει τελευταίος δεν έχει μικρότερη σχέση με το βουνό από εκείνον που ανεβαίνει στο βάθρο. Ο δρομέας που επιλέγει μικρές και γρήγορες αποστάσεις δεν είναι λιγότερο αφοσιωμένος από εκείνον που προετοιμάζεται για έναν αγώνα υπεραπόστασης. Και εκείνος που τρέχει στο βουνό χωρίς να συμμετέχει ποτέ σε αγώνες – ναι, έχω τέτοια παραδείγματα εδώ στην Πάτρα - δεν βρίσκεται έξω από την κοινότητα μας, αλλά αποτελεί κομμάτι της.
Οι αγωνιστικές επιδόσεις έχουν τη δική τους αξία και εννοείται δεν τις υποτιμούμε καθόλου, ίσα – ίσα τις θαυμάζουμε. Αλλά το ορεινό τρέξιμο δεν είναι μόνο ο αγώνας. Περιλαμβάνει την προπόνηση, την εξερεύνηση, τη συντροφικότητα, την προσωπική προσπάθεια και τη χαρά του να τρέχουμε στη φύση.
Εδώ λοιπόν θέλει προσοχή. Να μην διαμορφώσουμε σαν κοινότητα ένα πρότυπο δρομέα με το οποίο δεν ταυτίζονται όλοι.
Μεγαλώνουμε και οι φυσικές μας δυνατότητες μειώνονται όσο περνούν τα χρόνια. Ξεκινήσαμε στα 20 ή στα 30 μας χρόνια, βελτιωθήκαμε σημαντικά και μετά τα 50 ή 60 συνεχίζουμε να τρέχουμε, έχοντας διαφορετικούς στόχους και ανάγκες. Μπορεί να μην διεκδικούμε πια τις ίδιες επιδόσεις, να επιλέγουμε ίσως μικρότερες αποστάσεις και να δίνουμε πολύ περισσότερη σημασία στην εμπειρία παρά στο αποτέλεσμα, αλλά δεν παύουμε ποτέ να είμαστε δρομείς ορεινού τρεξίματος, με μια πιο εξελιγμένη σχέση με το άθλημα μας.
Αντίστοιχα, οι άνθρωποι με αναπηρία μπορεί να αντιμετωπίζουν εμπόδια που δεν γίνονται πάντα αντιληπτά από όσους κινούμαστε χωρίς σωματικούς περιορισμούς. Το ανάγλυφο των διαδρομών, η έλλειψη κατάλληλων υποδομών, οι διαθέσιμες υπηρεσίες υποστήριξης και ο σχεδιασμός των αγώνων μπορούν να καθορίσουν αν η συμμετοχή είναι πραγματικά εφικτή ή όχι.
Προσοχή: υπάρχει διαφορά ανάμεσα σε όσα πραγματικά δεν μπορούν να αλλάξουν και σε όσα δεν έχουμε ακόμη προσπαθήσει να βελτιώσουμε. Η συμπερίληψη δεν σημαίνει να εξαφανίσουμε τις δυσκολίες του βουνού και των μονοπατιών. Σημαίνει να εξετάσουμε αν μπορούμε να δημιουργήσουμε περισσότερες και διαφορετικές ευκαιρίες συμμετοχής, χωρίς να υποβαθμίζουμε τις απαιτήσεις του αθλήματος.
Αυτό είναι ένα θέμα που συζητιέται στην κοινότητα όλο και περισσότερο και έχει σημαντικές επιπτώσεις σε συμμετοχές και αγώνες.
Η ενασχόληση με το ορεινό τρέξιμο απαιτεί εξοπλισμό, χρόνο για προπόνηση, μετακινήσεις, διαμονές και συμμετοχές σε αγώνες. Δυστυχώς όλα αυτά αυξάνουν με μεγάλο ρυθμό.
Είναι προφανές ότι δεν χρειάζεται να διαθέτει κάποιος τον πιο ακριβό εξοπλισμό ή να τρέχει σε διοργανώσεις του εξωτερικού για να απολαμβάνει το ορεινό τρέξιμο. Άλλωστε το εξωτερικό μερικές φορές μπορεί να είναι και φτηνότερο όπως εξελίσσεται η οικονομική κατάσταση στην Ελλάδα. Μπορεί επίσης να ξεκινήσει “μαζεμένα”, να εξερευνήσει μονοπάτια κοντά στον τόπο διαμονής του και να βρει τη δική του διαδρομή μέσα στο άθλημα.
Όμως, δεν έχουν όλοι την ίδια πρόσβαση σε ελεύθερο χρόνο, μεταφορικό μέσο, μονοπάτια ή οικονομικούς πόρους. Για έναν άνθρωπο που ζει δίπλα σε ένα βουνό, το τρέξιμο στα μονοπάτια μπορεί να αποτελεί μέρος της καθημερινότητάς του. Για κάποιον που ζει στην πόλη η ίδια δραστηριότητα μπορεί να απαιτεί πολύ περισσότερο σχεδιασμό και έξοδα.
Άρα η δυνατότητα συμμετοχής στο ορεινό τρέξιμο δεν εξαρτάται μόνο από τη θέληση. Εξαρτάται και από τις συνθήκες μέσα στις οποίες προσπαθεί κανείς να κάνει αυτή την επιθυμία του πράξη.
Αυτό φυσικά δεν σημαίνει ότι οι διοργανωτές οφείλουν να εξαλείψουν κάθε διαφορά ή ότι όλες οι συμμετοχές πρέπει να έχουν το ίδιο κόστος, αφού κάθε διοργάνωση διαφέρει σημαντικά. Σημαίνει, όμως, ότι αξίζει να αναρωτηθούμε αν – και πως - μπορούμε να διατηρήσουμε το άθλημα προσιτό σε ανθρώπους με διαφορετικές αφετηρίες και οικονομικές δυνατότητες.
Με την ανάπτυξη που έχει πάρει το ορεινό τρέξιμο μιλάμε συνεχώς για το πόσοι συμμετέχουν, αλλά πλέον ανάγεται σε βασικό ερώτημα και το ποιοι αισθάνονται ότι έχουν θέση σε αυτόν τον κόσμο.
Μια κοινότητα δεν γίνεται ανοιχτή απλά επειδή δεν απαγορεύει σε κανέναν να συμμετάσχει, αλλά όταν αναγνωρίζει ότι οι άνθρωποι (αθλητές ή αθλούμενοι στην περίπτωση μας) μπορεί να έχουν διαφορετικές δυνατότητες, διαφορετικούς στόχους και διαφορετικούς λόγους για να βρίσκονται στο βουνό. Αυτό μας αφορά όλους! Αρχάριους, έμπειρους, μεγαλύτερης ηλικίας, άτομα με αναπηρία, εκείνους που δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να ακολουθήσουν κάθε αγωνιστική τάση, αλλά και όσους δεν ενδιαφέρθηκαν ποτέ για τις επιδόσεις και τα βάθρα. Η συμμετοχή μπορεί να έχει διαφορετικό νόημα για κάθε άνθρωπο.
Συμπερασματικά, εδώ που έχουμε φτάσει όσο αφορά την εξέλιξη του αθλήματος, πρέπει να διαμορφώσουμε μια κοινότητα ορεινού τρεξίματος στην οποία όλο και περισσότεροι άνθρωποι θα βρίσκουν τη δική τους θέση, χωρίς να χρειάζεται να μοιάζουν μεταξύ τους.
Θα κλείσω το editorial δίνοντας τον λόγο σε διαφορετικές "φωνές" από την κοινότητα του ορεινού τρεξίματος: δυο αρχάριους δρομείς, έναν πολύ έμπειρο - κορυφαίο - δρομέα που βλέπει πλέον διαφορετικά τη σχέση του με το άθλημα, έναν αθλητή με αναπηρία, έναν διοργανωτή που έχει εντάξει στο πρόγραμμά του αγώνα για άτομα με αναπηρία και έναν ακόμη έμπειρο διοργανωτή αγώνων. Σε καθέναν θέσαμε ένα ερώτημα που προσεγγίζει το θέμα από τη δική του οπτική, αναζητώντας προσωπικές εμπειρίες, σκέψεις και απαντήσεις στο ερώτημα κατά πόσο το ορεινό τρέξιμο μπορεί να γίνει ένα άθλημα με χώρο για περισσότερους ανθρώπους:
Η εμπειρία δυο αρχάριων δρομέων
[Advendure]: Όταν ξεκίνησες το ορεινό τρέξιμο, ένιωσες ότι αυτός ο χώρος ήταν πραγματικά ανοιχτός σε έναν άνθρωπο σαν εσένα ή υπήρξαν στιγμές που αισθάνθηκες ότι δεν ανήκεις σε αυτόν;
[Γιώργος Φλαμής]: Ξεκινώντας το ορεινό τρέξιμο, αυτό που με κέρδισε δεν ήταν η κατάταξη αλλά η δυνατότητα να ξεφύγω για λίγο από την καθημερινότητα, να βρεθώ στη φύση και να δοκιμάσω τον εαυτό μου σωματικά. Ως αρχάριος όμως θέλω να μπορώ να το κάνω νιώθοντας ότι η διοργάνωση έχει φροντίσει για την ασφάλεια και τη δυνατότητα υποστήριξης ή διάσωσης αν κάτι πάει στραβά. Γιατί για τους περισσότερους από εμάς ο αγώνας είναι μια μεγάλη προσωπική πρόκληση, αλλά τη Δευτέρα η καθημερινότητα πρέπει να συνεχιστεί. Και ίσως εκεί βρίσκεται για μένα η πραγματική έννοια του "αθλήματος για όλους", όχι μόνο στους λίγους που τρέχουν μπροστά, αλλά στους πολλούς που ακολουθούν. Αυτοί είναι που γεμίζουν τις εκκινήσεις, μεγαλώνουν τις συμμετοχές και τελικά διευρύνουν την κοινότητα του ορεινού τρεξίματος.
[Ελίνα Δημητροπούλου]: Μόλις τώρα κλείνω έναν χρόνο στα μονοπάτια και ξεκίνησα εντελώς από το μηδέν, χωρίς καμία εμπειρία στο τρέξιμο. Παρασυρμένη από έναν αγνό ενθουσιασμό, βρέθηκα πέρυσι στην αφετηρία μιας δύσκολης, τεχνικής διαδρομής στον Ερύμανθο. Τερματίζοντας, γοητεύτηκα τόσο πολύ που κατάλαβα αμέσως ότι αυτό ήθελα να κάνω. Από τότε, κρατάω τον ίδιο ενθουσιασμό σε κάθε αφετηρία. Στην αρχή βέβαια ένιωσα δέος και ανασφάλεια μπροστά στο απαιτητικό βουνό. Όμως, οι έμπειροι δρομείς που βρέθηκαν δίπλα μου έδιωξαν κάθε αμφιβολία. Μου έδωσαν απλόχερα τη γνώση, τον χρόνο και τις συμβουλές τους για να προπονούμαι σωστά και να είμαι ασφαλής στα μονοπάτια. Στο βουνό άλλωστε υπάρχει ένας ιερός, άγραφος κανόνας: κανείς δεν μένει πίσω και ο ένας προσέχει τον άλλον. Αυτή η αλληλεγγύη κάνει τον χώρο απίστευτα ανοιχτό για όλους. Θεωρώ ότι για όλους όσους ασχολούνται με τα αθλήματα βουνού, σημασία έχει μόνο η αγάπη για τη φύση. Μέσα από αυτήν, βρίσκεις πραγματικά τη θέση σου εκεί.
Η οπτική ενός έμπειρου και κορυφαίου δρομέα, καθώς μεγαλώνει
[Advendure]: Καθώς περνούσαν τα χρόνια και άλλαζαν οι δυνατότητες ή οι στόχοι σου, άλλαξε και ο τρόπος με τον οποίο αισθάνεσαι ότι ανήκεις στην κοινότητα του ορεινού τρεξίματος; Νιώθεις ότι υπάρχει χώρος για έναν δρομέα που δεν κυνηγά πλέον τις ίδιες επιδόσεις;
[Νίκος Καλοφύρης]: Ξεκίνησα τον αθλητισμό από μικρό παιδί. Δεν ξέρω πως έγινε αλλά από νωρίς έβλεπα τον εαυτό μου να συμμετέχει νοερά και να τρέχει σε μεγάλες διοργανώσεις. Στη συνέχεια προσπαθούσα να προπονηθώ για να καταφέρω να πραγματοποιήσω αυτό που είχα ονειρευτεί . Αυτό ήταν το μεγάλο μου κίνητρο. Φανταστείτε ένα παιδί σε ένα μικρό χωριό χωρίς πολύ ήλιο μέσα στα βουνά της Πίνδου να κάνει φωτεινά όνειρα για μεγάλους αγώνες και στην πορεία να τα καταφέρνει. Θυμάμαι για πολλά χρόνια έψαχνα τρόπους να βελτιώσω τις προπονητικές μεθόδους μου με στόχο την αύξηση της απόδοσής μου αλλά και να βοηθήσω την κοινότητα ορεινού τρεξίματος. Τίποτα δεν κράτησα κρυφό, τίποτα δεν κράτησα μόνο για μένα. Ό,τι έμαθα προσπάθησα να το δώσω πίσω σε όσους μπορούσαν να το καταλάβουν και να το εκτιμήσουν.
Καθώς περνούσαν τα χρόνια ο ανταγωνισμός και η βελτίωση έδωσαν τη θέση τους στη χαρά της συμμετοχής και στη διατήρηση μιας καλής φυσικής κατάστασης και ένα λειτουργικό σώμα που θα με βοηθά για πολλά χρόνια να συνεχίσω να είμαι μέλος της οικογένειας του ορεινού τρεξίματος. Παράλληλα με την ατομική συμμετοχή μας στους αγώνες υπάρχει τρόπος για όλους να συμμετέχουμε σαν εθελοντές σε κάποια διοργάνωση. Ο εθελοντισμός είναι μια μεγάλη εμπειρία και δείχνει ανώτερο άνθρωπο που βάζει την προσφορά πάνω από το εγώ του. Χωρίς τους εθελοντές αγώνες σωστοί δεν μπορούν να γίνουν. Τα τελευταία χρόνια η μεγάλη μου σύνδεση με την κοινότητα του ορεινού τρεξίματος είναι η διοργάνωση των αγώνων URSA TRAIL. Μέσα από αυτό νιώθω ότι είμαι ακόμη πιο κοντά σε αυτή την οικογένεια. Αφιερώνω μεγάλο μέρος του χρόνου μου στην προετοιμασία της διοργάνωσης που θεωρητικά αν τον αφιέρωνα στην ατομική μου προετοιμασία ίσως να συνέχιζα για κάποια χρόνια να έχω πολύ καλές αγωνιστικές επιδόσεις.
Υπάρχει όμως ένας αντίπαλος, ο μεγαλύτερος που έχει υπάρξει και τον αντιμετωπίζουμε καθημερινά όλοι μας. Αυτός είναι ο χρόνος (Κρόνος) που τρώει τα παιδιά του. Είναι και μεγάλος δάσκαλος καθώς αν καταλάβουμε την αξία του θα σταματήσουμε να τον σπαταλάμε άσκοπα και θα τον αφιερώσουμε σε στιγμές που αξίζουν.
Η εμπειρία ενός δρομέα με αναπηρία
[Advendure]: Ποιο είναι το μεγαλύτερο εμπόδιο που έχεις συναντήσει στην προσπάθειά σου να συμμετέχεις στο τρέξιμο (ορεινό ή ασφάλτου) και τι θα ήθελες να αλλάξει, ώστε περισσότεροι άνθρωποι με αντίστοιχες ανάγκες να μπορούν να ζήσουν πραγματικά την εμπειρία των αγώνων τρεξίματος;
[Άρης Κατσούλης - αθλητής σε αμαξίδιο]: Αγαπητό Advendure κατ’ αρχάς σας ευχαριστώ για τη δυνατότητα να μιλήσουμε για ένα πολύ σημαντικό κομμάτι όπως είναι η εκπροσώπηση των αναπήρων αθλητών στο ορεινό τρέξιμο και όχι μόνο. Όσον αφορά την ουσία της ερώτησης, μιλώντας απόλυτα ρεαλιστικά το μεγαλύτερο εμπόδιο για ένα ανάπηρο άτομο που συμμετέχει σε οποιαδήποτε αθλητική δραστηριότητα στη χώρα, πέρα από το κομμάτι της προσβασιμότητας, των χώρων, των αγώνων, σε τεχνικά κομμάτια, σε διαδρομές κλπ, είναι το κομμάτι της ορατότητας. Και σαν ορατότητα εννοούμε να έχουμε όλοι την ευκαιρία να τρέξουμε ανεξαιρέτως βλάβης / αναπηρίας. Η ορατότητα θα φέρει και μεγαλύτερη συμπερίληψη που με τη σειρά της θα φέρει και την ισότητα σιγά σιγά, είναι κομμάτια της ίδιας αλυσίδας.
Εμείς από το 2016 με συνοδηπόρο, βοηθό και στήριγμα, εγώ προσωπικά, τον Θωμά Ρούμπα που είναι και θείος μου, ξεκινήσαμε να συμμετέχουμε στον Αυθεντικό Μαραθώνιο της Αθήνας, με βασικό μας στόχο όλο και περισσότερα άτομα με βλάβες σωματικές, οπτικές, ακουστικές, να μπορούν να συμμετέχουν σε δρομικά φαινόμενα. Πράγμα που έχει γίνει τα τελευταία χρόνια και αυτό μας χαροποιεί ιδιαίτερα.
Αυτό που θα έπρεπε να αλλάξει είναι η νοοτροπία μας ότι τα ανάπηρα άτομα δεν είναι ικανά να αθληθούν, δεν είναι ικανά να αθληθούν μαζί με νευροτυπικά άτομα, ότι θα κουραστούν, και χίλια δυό πράγματα και στερεότυπα που δεν ισχύουν. Πρώτα και πάνω από όλα λοιπόν πρέπει να αλλάξει η νοοτροπία μας και αυτό θα φέρει περισσότερους ανθρώπους στα δρομικά κινήματα και στους δρομικούς αγώνες. Όσον αφορά τα τεχνικά κομμάτια επίσης να πούμε ότι είναι πολύ σημαντικό να υπάρχει η δυνατότητα για τους ανάπηρους αθλητές να γνωρίζουν ότι υπάρχουν αγώνες που μπορούν να τους συμπεριλάβουν, ότι υπάρχουν αγώνες που μπορούν να συμμετέχουν και να δηλώσουν συμμετοχή και να υπάρχουν και αντίστοιχές εγκαταστάσεις / συστήματα / διαδικασίες που να μπορούν να τους εντάξουν ομαλά και ισότιμα.
Εμείς από το 2022 στο Tihiorace, έχουμε ξεκινήσει αυτή την προσπάθεια, δρομικές πορείες που μας έχουν δώσει τη δυνατότητα να δείξουμε ακριβώς αυτό, ότι το ορεινό τρέξιμο είναι τρόπος ζωής και όλοι οι άνθρωποι έχουμε τις ίδιες ανάγκες, απλά τις υλοποιούμε με διαφορετικό τρόπο.
Η οπτική ενός διοργανωτή αγώνων που έχει συμπεριλάβει αγώνα ΑΜΕΑ
[Advendure]: Σαν διοργανωτής που έχεις εντάξει στο πρόγραμμά σου μια αγωνιστική δραστηριότητα για άτομα με αναπηρία, ποια είναι η σημαντικότερη εμπειρία ή το βασικότερο δίδαγμα που έχεις αποκομίσει από αυτή την προσπάθεια και τι πιστεύεις ότι χρειάζεται να αλλάξει, ώστε περισσότεροι αγώνες ορεινού τρεξίματος να προσφέρουν ουσιαστικές ευκαιρίες συμμετοχής σε ανθρώπους με διαφορετικές δυνατότητες και ανάγκες;
[Θωμάς Ρούμπας – Tihio Race]: Κατ’ αρχάς ευχαριστούμε για τη δυνατότητα που μας δίνετε να απαντήσουμε σε αυτή την ερώτηση. Εμείς σαν Tihio Race και έχοντας στην ομάδα μας τον δικό μας αθλητή με αναπηρία, τον Άρη Κατσούλη, θεωρούμε πολύ σημαντικό να υλοποιούμε στο πλαίσιο των αγώνων μας δράσεις για αθλητές με αναπηρία. Από το 2022 πραγματοποιούμε κάθε χρόνο την “Πορεία για αθλητές ΑμεΑ με αμαξίδιο” ξεκινώντας τότε με πορεία 15 χιλιομέτρων σε άσφαλτο, η οποία τα τελευταία 2 χρόνια έχει καθοριστεί στα 5 χιλιόμετρα για τη διευκόλυνση και των συνοδών.
Οι αθλητές ΑμεΑ που συμμετέχουν έχουν την ευκαιρία να απολαύσουν το τριήμερο στο βουνό, να βιώσουν την εμπειρία συμμετοχής, όπως και όλοι οι υπόλοιποι αθλητές, δηλαδή δεν μένουν απέξω ή παραμελημένοι, άλλωστε η εκκίνηση και ο τερματισμός τους είναι κοινοί με τους υπόλοιπους αγώνες, και έτσι νιώθουν τη θαλπωρή και τη ζεστασιά από τους αθλητές, τους συνοδούς και τη διοργάνωση. Το σημαντικότερο μήνυμα αυτού του ''αγώνα'' είναι η συμπεριληπτικότητα, προσπαθούμε να ενσωματώσουμε τους αθλητές ΑμεΑ και να τους κάνουμε να νιώσουν τα ίδια αισθήματα μαζί με όλους τους άλλους αθλητές! Η συμμετοχή είναι δωρεάν και κάθε χρόνο όλο και περισσότεροι αθλητές δηλώνουν παρών.
Με αυτό το σκεπτικό, και οι άλλοι αγώνες θα πρέπει ίσως να καταλάβουν ότι το αναπηρικό κοινό, δεν είναι κάποια μεμονωμένα άτομα αλλά σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat και της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία (ΕΣΑμεΑ), περίπου το 24,7% του πληθυσμού, ηλικίας 16 ετών και άνω, στην Ελλάδα δηλώνει κάποια μορφή αναπηρίας και αν ένας αγώνας θέλει πραγματικά να είναι συμπεριληπτικός θα πρέπει να μην αγνοεί αυτό το τόσο σημαντικό κομμάτι του πληθυσμού.
Η οπτική ενός διοργανωτή αγώνων
[Advendure]: Πόσο εύκολο είναι στην πράξη να σχεδιάσεις έναν αγώνα ορεινού τρεξίματος που να απευθύνεται σε ανθρώπους με διαφορετικές δυνατότητες, εμπειρία και οικονομικά μέσα, χωρίς να υποβαθμίζονται η ασφάλεια και ο χαρακτήρας της διαδρομής; Τι θεωρείς ότι μπορεί να γίνει καλύτερα;
[Δημήτρης Αποστολόπουλος - Koumaria Trail Series, Hydras Trail Event, STYX Race]: Στην πράξη, δεν είναι καθόλου εύκολο εγχείρημα. Πρέπει να ξεκινήσουμε από μια βασική παραδοχή την οποία θίγει και το άρθρο: δεν είναι όλοι οι αγώνες για όλους. Δεν μπορεί, για παράδειγμα, ένας αρχάριος δρομέας με εμπειρία μόλις λίγων μηνών να τρέξει έναν μαραθώνιο βουνού. Αντίστοιχα, ένας δρομέας που περνάει τις πόρτες αποκλεισμού (cut-offs) οριακά, δεν θα πρέπει να συμμετέχει σε ultra αγώνες, καθώς θέτει σε άμεσο κίνδυνο τόσο τον ίδιο του τον εαυτό όσο και την ίδια τη διοργάνωση. Το ορεινό τρέξιμο είναι ανοιχτό για να το δοκιμάσουν όλοι, αρκεί να πληρούνται κάποιες θεμελιώδεις προϋποθέσεις. Απαιτείται προληπτικός υγειονομικός έλεγχος, καλή υγεία, καλή φυσική κατάσταση και σωστή προετοιμασία με συστηματικές προπονήσεις στο βουνό. Οι δρομείς πρέπει να είναι σε θέση να υπολογίζουν και να προβλέπουν τις συνθήκες που θα κληθούν να αντιμετωπίσουν εκεί έξω.
Όσον αφορά την προσβασιμότητα για δρομείς με κινητικά προβλήματα, η πραγματικότητα στην Ελλάδα είναι πως οι αγώνες και τα μονοπάτια που μπορούν να υποστηρίξουν ασφαλή πρόσβαση με αμαξίδιο είναι δυστυχώς ελάχιστα, κυρίως λόγω της ίδιας της φύσης του ανάγλυφου.
Αντίθετα, στο κομμάτι του κόστους, το άθλημα στη χώρα μας παραμένει προσιτό. Ζούμε σε μία χώρα που η γεωμορφολογία της προσφέρεται ιδανικά για ορεινό τρέξιμο. Όπου και αν βρίσκεσαι, παντού μπορείς να βρεις κοντά σου ένα μονοπάτι ή έναν χωματόδρομο για την προπόνησή σου, χωρίς να απαιτούνται υπέρογκα έξοδα.
Για να μπορέσει μια διοργάνωση να καλύψει πραγματικά όλες τις κατηγορίες δρομέων, η λύση είναι ο σχεδιασμός μιας "σειράς" αγώνων. Απαιτούνται πολλές διαφορετικές επιλογές διαδρομών (αποστάσεις, υψομετρικές, δυσκολία). Αυτή ακριβώς είναι και η φιλοσοφία πίσω από το Koumaria Trail Series, του οποίου είμαι δημιουργός, ώστε να δίνεται χώρος και κίνητρο σε κάθε επίπεδο αθλητή.
Όσο για το τι μπορεί να γίνει καλύτερα; Η βελτίωση είναι αμφίδρομη. Από τη μία πλευρά, οι διοργανώσεις οφείλουν να θέσουν τον πήχη πολύ ψηλά σε θέματα ασφάλειας και παροχών. Από την άλλη, οι συμμετέχοντες έχουν την ατομική ευθύνη να μελετούν προσεκτικά και να κατανοούν πλήρως τους κανονισμούς της εκάστοτε διοργάνωσης πριν σταθούν στην εκκίνηση.
Τελικά, ας κρατήσουμε το πιο σημαντικό: τα βουνά είναι πάντα εκεί και μας καλούν. Ο καθένας από εμάς μπορεί να τα απολαύσει με τον δικό του, μοναδικό τρόπο, έχοντας όμως πάντα ως απόλυτη προτεραιότητα την ασφάλειά του, αλλά και την ασφάλεια της παρέας του.
Καλές διαδρομές σε όλους!
Δημήτρης Τρουπής
Κατάγεται από το Ξυλόκαστρο Κορινθίας και ζει μόνιμα στην Πάτρα. Συμμετείχε στην συντακτική ομάδα του Adventure Zone από το 2009, ενώ μαζί με τον Τάκη Τσογκαράκη ίδρυσαν και "τρέχουν" το Advendure. Το τρέξιμο στα μονοπάτια των βουνών και η μεταφορά εικόνων και συναισθημάτων μέσα από τα άρθρα του αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής του. Παθιάζεται με τους αγώνες ορεινού τρεξίματος, υπεραντοχής και περιπέτειας. Έχει πολλές συμμετοχές και διακρίσεις σε αγώνες ορεινού τρεξίματος όλων των αποστάσεων, με έμφαση στους αγώνες ultra trail. Θεωρεί ότι το τρέξιμο και η πεζοπορία στη φύση είναι μια εσωτερική ανάγκη του ανθρώπου, μας φέρνει πιο κοντά σε αυτήν και μας κάνει να αγαπήσουμε περισσότερο το περιβάλλον.
Συνέντευξη στην ET1:
https://www.youtube.com/watch?v=3iyn3QmFlyE
Podcast "Γιατί Τρέχουμε" - s2 #09"
https://www.youtube.com/watch?v=2LTrKZ8PyWc
www.advendure.com