Στη διάρκεια του «πειράματος» Breaking 2 της Nike το 2017, οι αποκαλούμενοι ως επιστήμονες αντοχής αντιμετώπισαν αυτό που θα μπορούσαμε να ονομάσουμε το πρόβλημα του “Zersenay Tadese”. Ο Tadese είχε εξαιρετικές εργαστηριακές τιμές, συμπεριλαμβανομένης της καλύτερης οικονομίας τρεξίματος που έχει μετρηθεί ποτέ, αλλά αντιμετώπιζε επανειλημμένα δυσκολίες στην απόσταση του μαραθωνίου. Ενώ ο συναθλητής του Eliud Kipchoge είχε σχετικά μέτριες εργαστηριακές τιμές, αλλά αποδείχθηκε ο κυρίαρχος μαραθωνοδρόμος της δεκαετίας και αυτός που εντέλει επιλέχθηκε από την Nike ως φαβορί για το εγχείρημα. Οι ειδικοί πιστεύουν ότι η διαφορά, πιθανώς, ήταν ότι ο Kipchoge είχε καλύτερη αντοχή στην κόπωση.

Τα τελευταία χρόνια, οι αθλητές υπεραποστάσεων όπως οι υπερμαραθωνοδρόμοι, έχουν συνειδητοποιήσει περισσότερο την ανάγκη για ισορροπία νερού και ηλεκτρολυτών κατά τη διάρκεια των προπονήσεων και των αγώνων τους. Ωστόσο, οι πληροφορίες σχετικά με το πώς να παραμένουν σε ισορροπία ήταν περιορισμένες και αποσπασματικές. Οι αθλητές γενικά μάθαιναν μέσω της μεθόδου trial & error ή ελληνιστί δοκιμής και του λάθους. Θα πίστευε κανείς ότι με μόνο δύο συστατικά που πρέπει να ληφθούν υπόψη - νερό και ηλεκτρολύτες - οι λύσεις για να παραμείνει κανείς σε ισορροπία θα ήταν αρκετά απλές. Δυστυχώς, η κατάσταση στην πραγματικότητα είναι πολύπλοκη. Εάν προκύψει κάποιο πρόβλημα, ένας ειδικός ιατρός με τα κατάλληλα διαγνωστικά εργαλεία μπορεί να προσδιορίσει σε ποια κατάσταση ισορροπίας νερού και ηλεκτρολυτών βρίσκεται ένας αθλητής. Αλλά οι περισσότεροι δρομείς δεν είναι ειδικοί γιατροί και δεν έχουν στη διάθεσή τους τεχνικά διαγνωστικά εργαλεία κατά την άσκηση – αυτό βέβαια αλλάζει στις μέρες μας και θα αναφερθούμε σε κάποιες από τις επιλογές που πλέον έχουν αθλητές και προπονητές.

Στο τρέξιμο υπέρ-αποστάσεων υπάρχουν πολλά αναπάντητα ερωτήματα σχετικά με τα όρια της αντοχής, η οποία συχνά επηρεάζει ακόμη και έμπειρους αθλητές να φτάνουν στο κατώφλι της εγκατάλειψης ή αυτού που κοινά λέμε DNF. Έχετε σκεφτεί ποτέ αν αρκεί ένα υψηλό VO2 max ή μια εξαιρετική οικονομία τρεξίματος—αν και βέβαια και τα δύο αυτά χαρακτηριστικά είναι πολύ σημαντικά και χρήσιμα, ποια είναι η συνδρομή της ψυχικής “σκληρότητας”, της σωστής ενυδάτωσης ή ενός σιδερένιου στομαχιού; Είναι όλα αυτά και ίσως πολλά άλλα που συμβάλουν στις επιδόσεις και κυρίως αποδόσεις.

Το ρίσκο είναι πολύ σαγηνευτικό. Για τους ορειβάτες, αναρριχητές και εξερευνητές, το άγνωστο και το αβέβαιο είναι ένα κίνητρο που τους τραβά στα πιο απόμακρα, επικίνδυνα και ανεξερεύνητα μέρη. Το ρίσκο δίνει νόημα, ζωντάνια και μια αίσθηση υπέρβασης του καθημερινού. Ισχύει κάτι τέτοιο και στο τρέξιμο βουνού και στις υπεραποστάσεις και σε ποιές μορφές; Φυσικά και ισχύει, σε μικρότερο βαθμό και με διαφορετική οπτική. Οι αθλητές στους ορεινούς αγώνες ή ακόμη περισσότερο σε ultra trail βιώνουν ρίσκα που ξεπερνούν το σωματικό: τραυματισμοί και εξάντληση είναι μόνο η αρχή. Ψυχολογικά, η εγκατάλειψη ή η αίσθηση αποτυχίας μπορεί να πλήξει την αυτοπεποίθηση. Ωστόσο, το ρίσκο είναι μέρος της εμπειρίας, είναι μια προσπάθεια υπέρβασης που οδηγεί σε βαθύτερη γνώση του εαυτού μας.

Από τον πρώτο μου αγώνα ultra trail πίσω στο μακρινό 2008, μέχρι και σήμερα, εκτός των άλλων φοβερών συναισθημάτων και εικόνων που φέρνει μια τέτοια απόσταση, θυμάμαι ότι υπήρχε πάντα ένα “άδειασμα” μέσα μου λίγες ώρες μετά την εκπλήρωση του κάθε αγώνα. Τόσο όταν ήμουν αρχάριος στο άθλημα, όσο και αργότερα σαν έμπειρος. Συζητώντας μάλιστα με φίλους συναθλητές κάθε επιπέδου, από ερασιτέχνες έως elite, ήταν εμφανές ότι αυτό συμβαίνει σε όλους σχεδόν, ίσως σε διαφορετικό επίπεδο και με διαφορετικό τρόπο, αλλά συμβαίνει. Και είναι ιδιαίτερο χαρακτηριστικό των αγώνων υπεραπόστασης, σπάνια το βλέπεις σε μικρότερες αποστάσεις. Βλέπετε, εκεί όλα είναι “μεγάλα”, η προετοιμασία, η αναμονή, ο αγώνας, τα συναισθήματα και έτσι όταν η αδρεναλίνη υποχωρεί και η ζωή επιστρέφει στη ρουτίνα, έρχεται αυτό το "άδειασμα." Το αίσθημα αυτό μπορεί να επηρεάσει την ψυχολογία ενός αθλητή ανεξαρτήτως του πώς εξελίχθηκε ο αγώνας του, οπότε ας το εξετάσουμε λίγο περισσότερο στο σημερινό άρθρο.